![]() |
| Hải quan cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị kiểm tra hàng hóa vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Ảnh: Cục Hải quan |
Ngày 20/5/2026, Hải quan cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị ban hành Quyết định số 01/QĐ-HQHN khởi tố vụ án về tội vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới. Hàng hóa vi phạm là các bộ phận chứa tinh dầu và tinh dầu thuốc lá điện tử không khai báo, trị giá 2,48 tỷ đồng.
Vụ việc cho thấy nguy cơ vi phạm không chỉ nằm ở những mặt hàng cấm, hàng hóa có giá trị lớn mà còn có thể xuất hiện trong các lô hàng được khai báo dưới dạng hàng hóa thông thường. Nếu không được kiểm soát chặt chẽ, những sai lệch trong khai báo có thể bị lợi dụng để đưa hàng hóa vi phạm qua biên giới.
Tại địa bàn Lạng Sơn, nơi hoạt động xuất nhập khẩu duy trì quy mô lớn và tăng trưởng mạnh, yêu cầu kiểm soát càng đặt ra cấp thiết. Tính đến ngày 19/11/2026, tổng kim ngạch hàng hóa xuất nhập khẩu của tất cả các loại hình qua địa bàn đạt 116,16 tỷ USD, tăng 39% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, tổng kim ngạch hàng hóa mở tờ khai tại Chi cục Hải quan khu vực VI đạt 9.701,3 triệu USD tăng 48,8% so với cùng kỳ năm 2025. Ngoài ra, tính đến ngày 19/11/2026, đơn vị đã tiếp nhận và xử lý cho 226.676 bộ tờ khai, tăng 21,2% so với cùng kỳ năm 2025.
Quy mô hàng hóa và số lượng tờ khai tăng nhanh tạo thêm áp lực cho công tác quản lý, giám sát hải quan. Trong khi đó, các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại có xu hướng lợi dụng sự đa dạng của chủng loại hàng hóa, phương thức vận chuyển và hoạt động giao thương để che giấu vi phạm.
Trước tình hình này, Chi cục Hải quan khu vực VI tập trung kiểm soát các nhóm hàng, lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ cao như chuyển tải bất hợp pháp, hàng cấm, vũ khí, hóa chất, động vật và thực vật hoang dã thuộc danh mục CITES; vàng, tiền tệ, kim khí quý; thuốc lá điện tử, chất kích thích, ma túy và tiền chất ma túy. Các mặt hàng có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm, hàng đông lạnh, trái cây tươi và hàng tiêu dùng cũng được chú trọng kiểm tra, giám sát.
Cùng với kiểm soát tại cửa khẩu, Hải quan khu vực VI triển khai các biện pháp nghiệp vụ nhằm chủ động nắm tình hình, phát hiện dấu hiệu bất thường trong hoạt động xuất nhập khẩu. Công tác tuần tra, thu thập thông tin, điều tra nghiên cứu và phối hợp với các lực lượng chức năng được thực hiện theo địa bàn, tuyến và nhóm mặt hàng trọng điểm.
Tính đến ngày 14/11/2026, toàn Chi cục phát hiện, xử lý 1.590 vụ vi phạm với trị giá hàng hóa 145,9 tỷ đồng. Trong đó, 1.587 vụ bị xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền 11,38 tỷ đồng; 1 vụ bị khởi tố về tội vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới và 13 vụ được chuyển cơ quan khác kiến nghị khởi tố.
Đáng chú ý, vi phạm về sở hữu trí tuệ tiếp tục là lĩnh vực cần tăng cường kiểm soát, trong 11 tháng, Hải quan khu vực VI phát hiện 25 vụ việc. Đơn vị đã xử phạt vi phạm hành chính 17 vụ, với trị giá hàng hóa vi phạm 906,9 triệu đồng, số tiền xử phạt 1,56 tỷ đồng; chuyển 8 vụ có dấu hiệu hình sự đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn với tổng trị giá hàng hóa vi phạm 7,56 tỷ đồng. Đến nay, cơ quan điều tra đã khởi tố 5 vụ việc và 2 bị can; 3 vụ việc đang tiếp tục được điều tra, xử lý.
Những kết quả trên cho thấy công tác kiểm soát không chỉ tập trung phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm trực tiếp tại cửa khẩu mà còn hướng tới nhận diện những dấu hiệu gian lận trong hồ sơ, chứng từ và quá trình thực hiện thủ tục hải quan. Việc kết hợp kiểm tra, giám sát với thu thập, phân tích thông tin giúp cơ quan Hải quan chủ động hơn trong xác định trọng điểm, hạn chế nguy cơ bỏ lọt vi phạm.
Ông Lê Minh Đức, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực VI cho biết, mặc dù đơn vị đã triển khai quyết liệt các giải pháp nghiệp vụ và tăng cường phối hợp với các lực lượng chức năng, song lưu lượng hàng hóa, phương tiện qua địa bàn ngày càng tăng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác kiểm soát. Các đối tượng có thể lợi dụng hoạt động xuất nhập khẩu, vận chuyển hàng hóa qua biên giới để thực hiện hành vi buôn lậu, gian lận thương mại với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Vì vậy, Hải quan khu vực VI luôn nâng cao cảnh giác, chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời phát hiện và ngăn chặn vi phạm.
Những tháng cuối năm, nhu cầu tiêu dùng, sản xuất và lưu thông hàng hóa thường tăng, kéo theo nguy cơ gia tăng hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.
![]() |
| Lực lượng Hải quan cửa khẩu Chi Ma phối hợp tuần tra tại khu vực Mốc 1231 thuộc cửa khẩu Chi Ma. Ảnh: H.Nụ |
Tại Lạng Sơn, lưu lượng hàng hóa, phương tiện qua các cửa khẩu dự báo tiếp tục ở mức cao, trong khi các mặt hàng tiêu dùng phục vụ dịp Tết Nguyên đán có thể trở thành mục tiêu vi phạm.
Trước yêu cầu đó, Chi cục Hải quan khu vực VI đã ban hành Kế hoạch số 3779/KH-HQKV6 ngày 20/10/2026 về cao điểm đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả trong dịp cuối năm và trước, trong, sau Tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027.
Trọng tâm là tăng cường kiểm soát các tuyến, địa bàn, mặt hàng có nguy cơ cao; chủ động phát hiện, ngăn chặn hành vi vận chuyển hàng cấm, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và gian lận xuất xứ.
Bên cạnh kiểm soát trực tiếp, đơn vị tiếp tục chú trọng quản lý rủi ro, rà soát hồ sơ và kiểm tra sau thông quan đối với những nhóm hàng có kim ngạch lớn, thuế suất cao hoặc tiềm ẩn nguy cơ gian lận về trị giá, mã số, xuất xứ và nhãn hiệu. Việc kiểm tra được triển khai trên cơ sở đánh giá thông tin, dấu hiệu rủi ro, bảo đảm tập trung nguồn lực vào những lô hàng, doanh nghiệp và lĩnh vực cần kiểm soát.
Đối với hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Chi cục xác định tăng cường phát hiện, xử lý và chủ động thực hiện thẩm quyền tạm dừng làm thủ tục hải quan khi có đủ căn cứ theo quy định. Cùng với đó, tiếp tục phối hợp với cơ quan chức năng trong xác minh, điều tra các vụ việc có dấu hiệu hình sự, bảo đảm xử lý đúng quy định pháp luật.
Trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu tăng trưởng mạnh, yêu cầu đặt ra đối với Hải quan khu vực VI là vừa bảo đảm thông quan thuận lợi, vừa nâng cao hiệu quả kiểm soát, không để các đối tượng lợi dụng hoạt động thương mại hợp pháp để thực hiện hành vi vi phạm. Việc chủ động nhận diện rủi ro, kiểm soát ngay từ khâu làm thủ tục và tăng cường phối hợp giữa các lực lượng sẽ là những giải pháp trọng tâm để giữ vững kỷ cương pháp luật hải quan trong cao điểm cuối năm.