![]() |
| Các đối tượng vận chuyển trái phép vàng qua biên giới bị lực lượng Hải quan khu vực I phát hiện bắt giữ trong tháng 3/2026. Ảnh: Tư liệu |
Nhận diện tuyến, địa bàn, mặt hàng trọng điểm
Theo báo cáo Chi cục Hải quan khu vực I, tính đến hết 28/10/2026, đơn vị phát hiện, bắt giữ 30 vụ buôn lậu, gian lận thương mại, gồm 11 vụ buôn lậu và 19 vụ gian lận thương mại.
Trong công tác phòng, chống ma túy, riêng tháng 10/2026, Chi cục Hải quan khu vực I đã phối hợp phát hiện, bắt giữ 14 vụ ma túy, với 16 đối tượng; thu giữ hơn 148 kg ma túy các loại.
Đáng chú ý, Chi cục đã chuyển cơ quan chức năng đề nghị khởi tố 24 vụ, đạt 96% chỉ tiêu được giao, trong đó có 10 vụ buôn lậu, gian lận thương mại và 14 vụ ma túy.
Các mặt hàng vi phạm khá đa dạng, từ cá cảnh, vàng, ngà voi đến ngoại tệ (tiền Won, Đài Loan) và điện thoại di động đã qua sử dụng.
Đây là những mặt hàng có đặc điểm, tính chất và phương thức vận chuyển khác nhau, đặt ra yêu cầu lực lượng Hải quan phải chủ động thu thập thông tin, phân tích rủi ro và tổ chức kiểm soát phù hợp với từng tuyến, địa bàn.
Theo đánh giá của lực lượng Hải quan, những tháng cuối năm, hoạt động xuất nhập khẩu, vận chuyển hàng hóa, nhu cầu tiêu dùng và lưu thông hàng hóa thường gia tăng. Đây cũng là thời điểm các đối tượng có thể lợi dụng sự gia tăng về lưu lượng hàng hóa, hành khách và phương tiện để thực hiện hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa, ma túy qua biên giới.
Các nguy cơ vi phạm được lực lượng kiểm soát Hải quan khu vực I tập trung nhận diện trên nhiều tuyến, trong đó đáng chú ý là tuyến hàng không, chuyển phát nhanh, bưu điện và đường bộ.
Trên tuyến hàng không, các mặt hàng có nguy cơ vi phạm gồm vàng, ngoại tệ, rượu, xì gà, thuốc lá; ma túy tổng hợp, chất nổ, động vật, thực vật hoang dã thuộc danh mục kiểm soát; điện thoại di động, thiết bị điện tử, mỹ phẩm, hàng thời trang, tân dược và thực phẩm chức năng.
Đặc biệt, lực lượng Hải quan chú trọng nhận diện hành vi khai báo không đúng bản chất hàng hóa, lợi dụng sự khác biệt về chính sách quản lý chuyên ngành để đưa thực phẩm bảo vệ sức khỏe vào nhóm thực phẩm bổ sung hoặc tự công bố sản phẩm, qua đó né tránh điều kiện cấp phép và kiểm tra chuyên ngành.
Đối với tuyến chuyển phát nhanh và bưu điện, nguy cơ nổi lên là việc lợi dụng các lô hàng nhỏ lẻ để vận chuyển ma túy, thuốc lắc, ma túy tổng hợp; vàng, ngoại tệ, kim loại quý, điện thoại và các mặt hàng có thuế suất cao.
Bên cạnh đó là hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ như quần áo, túi xách, giày dép, mỹ phẩm và thực phẩm chức năng không bảo đảm chất lượng. Các tuyến gửi hàng từ châu Âu, Đông Bắc Á và những tuyến bay quá cảnh cũng được đưa vào diện chú ý.
Không chỉ tập trung tại cửa khẩu, công tác kiểm soát còn được mở rộng tới các khu chế xuất, kho ngoại quan, địa điểm tập kết hàng xuất nhập khẩu trong nội địa.
Đối tượng cần chú ý gồm doanh nghiệp gia công, sản xuất xuất khẩu, doanh nghiệp chế xuất, doanh nghiệp kinh doanh kho ngoại quan và các doanh nghiệp có dấu hiệu bất thường trong hoạt động xuất nhập khẩu.
Đặc biệt, lực lượng Hải quan chú trọng nhận diện nguy cơ gian lận xuất xứ, giả mạo nhãn hiệu, khai sai mã số hàng hóa, chuyển tải bất hợp pháp và lợi dụng hoạt động trung chuyển, quá cảnh, tạm nhập - tái xuất, gửi kho ngoại quan để đưa hàng hóa thẩm lậu vào nội địa.
Những doanh nghiệp có kim ngạch tăng đột biến, số lượng tờ khai sửa, hủy lớn, mới thành lập nhưng hoạt động xuất nhập khẩu bất thường hoặc từng bị xử lý vi phạm cũng thuộc diện cần tăng cường thu thập, phân tích thông tin.
Tập trung kiểm soát từ sớm, từ xa
Trước diễn biến phức tạp của hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại dịp cuối năm, Đội Kiểm soát Hải quan đã tham mưu lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực I ban hành Kế hoạch số 8654/KH-HQKV1 ngày 20/10/2026 về đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong dịp trước, trong và sau tết Nguyên đán Đinh Mùi năm 2027.
Trọng tâm của kế hoạch là quản lý chặt địa bàn hoạt động hải quan, chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và vận chuyển trái phép hàng hóa, ma túy qua biên giới.
Quá trình triển khai phải bảo đảm đúng quy định pháp luật, không gây ảnh hưởng hoặc cản trở hoạt động xuất nhập khẩu, sản xuất, kinh doanh bình thường của doanh nghiệp.
Để nâng cao hiệu quả kiểm soát, lãnh đạo Đội Kiểm soát Hải quan, Chi cục Hải quan khu vực I cho biết, Đội tập trung đẩy mạnh công tác trinh sát, tuần tra, thu thập và phân tích thông tin; bố trí phương tiện, trang thiết bị, công cụ hỗ trợ tại các tuyến, địa bàn trọng điểm. Trong đó, đặc biệt chú trọng Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài, khu vực chuyển phát nhanh, kho hàng không kéo dài và ga đường sắt quốc tế Yên Viên.
Cùng với việc nắm tình hình, lực lượng Hải quan tăng cường theo dõi các đối tượng có dấu hiệu nghi vấn, tổ chức, cá nhân có biểu hiện bất thường trong hoạt động xuất nhập khẩu.
Một trong những giải pháp quan trọng là tăng cường kiểm tra, giám sát đối với các mặt hàng có nguy cơ cao về gian lận thương mại, giả mạo xuất xứ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và trốn thuế. Các nhóm hàng như thuốc, nguyên liệu sản xuất thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, thiết bị điện tử, nông sản, thực phẩm, hóa chất, tiền chất và hàng hóa phải kiểm tra chuyên ngành được chú trọng phân tích, đánh giá rủi ro.
Đối với các lô hàng nhập khẩu khai báo theo loại hình phi mậu dịch, quà biếu, quà tặng nhưng có hàng hóa thuộc nhóm tiêu dùng như sữa, thực phẩm chức năng, thuốc, nguyên liệu làm thuốc, dược liệu, mỹ phẩm, đơn vị sẽ tăng cường đánh giá rủi ro, lựa chọn kiểm tra thực tế khi cần thiết.
Đồng thời, đẩy mạnh phúc tập hồ sơ, kiểm tra sau thông quan, áp dụng tiêu chí quản lý rủi ro để kịp thời phát hiện những dấu hiệu vi phạm.
Công tác kiểm soát hoạt động trung chuyển, quá cảnh, tạm nhập - tái xuất và gửi kho ngoại quan cũng được tăng cường.
Lực lượng Hải quan tập trung rà soát các lô hàng thực phẩm, hàng tiêu dùng, điện tử, thời trang, rượu, bia, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng và đồ gia dụng xuất khẩu đi các thị trường như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, nhằm ngăn chặn nguy cơ lợi dụng các loại hình này để thẩm lậu hàng hóa vào nội địa.
Song song với các biện pháp nghiệp vụ, Chi cục Hải quan khu vực I chú trọng phối hợp, trao đổi thông tin với các lực lượng Công an, Quản lý thị trường và các lực lượng chức năng liên quan. Việc chia sẻ thông tin về đối tượng, phương thức hoạt động và các vụ việc nghi vấn sẽ góp phần nâng cao khả năng phát hiện, bắt giữ, xử lý vi phạm ngay từ sớm, từ xa.
Với việc triển khai đồng bộ các giải pháp, tập trung vào địa bàn, tuyến và mặt hàng trọng điểm, Hải quan khu vực I hướng tới nâng cao hiệu quả phòng ngừa, phát hiện, xử lý vi phạm, góp phần giữ vững an ninh kinh tế, ổn định thị trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong đợt cao điểm cuối năm.