Thủ đoạn tinh vi
Thị trường năng lượng thế giới quý I/2026 chịu áp lực nặng nề từ những diễn biến phức tạp tại khu vực Trung Đông và các điểm nóng trên hải trình quốc tế. Theo dữ liệu từ các phiên giao dịch gần nhất, giá dầu thô Brent đã xác lập mặt bằng mới quanh ngưỡng 92 đến 96 USD/thùng, kéo theo giá thành phẩm xăng dầu thế giới tăng vọt từ 23% đến 38% so với cùng kỳ năm 2015.
Tại thị trường nội địa, dù cơ quan quản lý đã nỗ lực điều tiết, mức chênh lệch giữa giá xăng dầu chính ngạch và hàng lậu trôi nổi trên biển vẫn dao động ở mức cực cao, tùy thời điểm. Lợi nhuận phi pháp siêu ngạch này chính là chất xúc tác khiến các đối tượng buôn lậu hình thành nên những đường dây tội phạm có tổ chức, hoạt động xuyên quốc gia với phương thức ngày càng tinh vi.
 |
| Lực lượng Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 kiểm tra hàng hóa trên tàu TG-91975 TS. |
Theo phân tích đánh giá từ Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển, tội phạm buôn lậu, vận chuyển trái phép xăng, dầu hiện nay triệt để lợi dụng vùng biển giáp ranh giữa Việt Nam với Thái Lan, Indonesia hay Malaysia để thiết lập các kho hàng nổi di động ngay sát đường phân định.
Trong đó, các đối tượng không còn dùng tàu chuyên dụng lớn mà chia nhỏ hàng hóa sang các tàu cá cải hoán, tàu hậu cần nghề cá tải trọng từ 50 đến 100 tấn để dễ trà trộn vào các đội tàu đánh bắt hải sản quy mô lớn. Thủ đoạn phổ biến nhất hiện nay là tình trạng vặn số (tức vẽ lại số hiệu tàu giả) và cố tình vô hiệu hóa thiết bị giám sát hành trình VMS hoặc tinh vi hơn là gửi thiết bị này sang một tàu cá khác đang đánh bắt trong vùng biển cho phép để tạo ngoại phạm giả trên hệ thống quản lý.
Khi bị lực lượng thực thi pháp luật phát hiện, các đối tượng bộc lộ sự manh động cực điểm khi sẵn sàng bơm dầu xả trực tiếp ra biển để tiêu hủy tang vật nhằm giảm tải trọng chạy trốn, thậm chí liều lĩnh tháo lỗ xả đáy để tàu tự chìm dần, chấp nhận đánh đắm phương tiện để phi tang mọi chứng cứ vi phạm và gây nguy hiểm trực tiếp cho cán bộ chiến sĩ trong quá trình tiếp cận, lai dắt.
Chặt đứt “vòi bạch tuộc” trên biển
Dưới sự chỉ đạo sát sao của Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển, trong đợt cao điểm từ đầu năm 2026 đến nay, các đơn vị nghiệp vụ toàn quân đã liên tiếp lập chiến công, ngăn chặn hàng triệu lít xăng dầu thẩm lậu vào nội địa.
Mới đây nhất, vào rạng sáng ngày 6/3/2026, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 đã phát hiện và bắt giữ tàu cá BV 98768 TS tại khu vực biển cách Đông Đông Nam Hòn Khoai, tỉnh Cà Mau khoảng 120 hải lý. Tại thời điểm kiểm tra, tàu này hoàn toàn mất tín hiệu VMS, giấy chứng nhận kỹ thuật đã hết hạn và số hiệu vẽ trên mũi tàu không đúng với hồ sơ đăng ký. Thuyền trưởng Võ Văn Tiếng cùng 5 thuyền viên đã phải thừa nhận tàu đang vận chuyển trái phép khoảng 50.000 lít dầu DO không hóa đơn, chứng từ hợp pháp.
Trước đó. ngày 3/3, Hải đoàn 42 thuộc Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 đã phát hiện, bắt giữ một tàu cá vận chuyển trái phép khoảng 40.000 lít dầu D.O trên khu vực biển Đông Đông Nam Hòn Khoai (tỉnh Cà Mau) khoảng 100 hải lý.
Thống kê cho thấy, từ cuối năm 2025 đến giữa tháng 3/2026, lực lượng Cảnh sát biển đã thu giữ tổng cộng hơn 1.250.000 lít dầu DO và khoảng 15.000 kg dầu FO. Điển hình nhất là vụ việc ngày 17/12, trong quá trình tuần tra, kiểm tra, kiểm soát trên vùng biển cách Đông Nam cửa Bồ Đề, tỉnh Cà Mau khoảng 110 hải lý, tổ công tác của Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 đã phát hiện, kiểm tra tàu TG-91975 TS đang vận chuyển trái phép khoảng trên 200.000 lít dầu DO.
Theo đánh giá của Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển, việc ngăn chặn thành công các nguồn cung bất hợp pháp này mang ý nghĩa tài chính đặc biệt quan trọng, giúp chống thất thu thuế ngân sách nhà nước ước tính hàng chục tỷ đồng, đồng thời bảo vệ hệ thống phân phối xăng dầu chính ngạch trước sự cạnh tranh bất bình đẳng.
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ giám sát hiện đại
Dự báo trong thời gian tới, tình hình địa chính trị thế giới vẫn tiếp tục bất ổn, kéo theo những nhịp điều chỉnh giá xăng dầu khó lường. Điều này đồng nghĩa với việc tội phạm buôn bán, vận chuyển trái phép xăng, dầu sẽ không dừng lại mà tiếp tục tìm kiếm những phương thức mới để đối phó với các lực lượng chức năng.
Trước thực trạng đó, Thiếu tướng Lương Đình Hưng khẳng định lực lượng Cảnh sát biển sẽ tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp mang tính chiến lược nhằm giữ vững kỷ cương pháp luật trên biển.
Trọng tâm hàng đầu là việc tăng cường ứng dụng công nghệ cao trong công tác trinh sát và giám sát mặt biển. Lực lượng sẽ triệt để khai thác hệ thống công nghệ thông tin để theo dõi biến động của các tàu cá có biểu hiện nghi vấn, đặc biệt là những phương tiện thường xuyên mất tín hiệu VMS hoặc hoạt động sai vùng biển đăng ký. Việc phân tích dữ liệu hành trình kết hợp với thông tin tình báo từ cơ sở sẽ giúp lực lượng chủ động xây dựng phương án vây bắt ngay từ khi các đối tượng có ý định sang mạn hàng hóa tại các vùng biển giáp ranh.
Song song với biện pháp kỹ thuật, công tác phối hợp liên ngành giữa Cảnh sát biển, Bộ đội Biên phòng, Hải quan và Công an các tỉnh ven biển sẽ được nâng lên một tầm cao mới. Theo phương châm bốn tốt, bốn không, bốn chống, các đơn vị sẽ thiết lập mạng lưới chia sẻ thông tin thời gian thực để tạo thế trận bao vây nhiều lớp, kiên quyết triệt phá tận gốc các đường dây buôn lậu lớn, không để xăng dầu lậu làm lũng đoạn thị trường.
Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền sẽ được đổi mới đi sâu vào lợi ích ngư dân, giúp bà con hiểu rõ việc tiếp tay cho hàng lậu trực tiếp gây bất ổn an ninh năng lượng và tàn phá môi trường biển - nguồn sống lâu dài của chính họ. Những nỗ lực này khẳng định sự minh bạch và sức mạnh của pháp luật Việt Nam trước những cơn sóng dữ từ thị trường xăng dầu quốc tế.
