 |
| Cải cách thủ tục hành chính về đầu tư ra nước ngoài, tạo thuận lợi cho nhà đầu tư, nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát hiệu quả các dự án có quy mô lớn, tiềm ẩn rủi ro. |
Làm rõ thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài
Theo Bộ Tài chính, các đề xuất này nhằm mục tiêu xuyên suốt là cải cách thủ tục hành chính về đầu tư ra nước ngoài, tạo thuận lợi cho nhà đầu tư, nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát hiệu quả các dự án có quy mô lớn, tiềm ẩn rủi ro đối với an ninh tài chính và dòng vốn quốc gia.
Dự thảo Nghị định hướng dẫn Điều 42 Luật Đầu tư quy định rõ thẩm quyền của Bộ Tài chính trong việc cấp, điều chỉnh và chấm dứt hiệu lực giấy chứng nhận đầu tư ra nước ngoài (GCNĐKĐTRNN) đối với các dự án có vốn đầu tư ra nước ngoài từ 20 tỷ đồng trở lên hoặc dự án thuộc ngành, nghề đầu tư ra nước ngoài có điều kiện theo quy định của Luật Đầu tư. Đồng thời, Bộ Tài chính có thể phân cấp thẩm quyền này cho các tổ chức trực thuộc theo đúng tinh thần phân cấp, phân quyền của pháp luật hiện hành.
Việc làm rõ thẩm quyền và cơ chế phân cấp được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao tính chủ động của cơ quan quản lý, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, đồng thời tăng hiệu quả giám sát đối với các dự án đầu tư ra nước ngoài.
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là đề xuất chỉ yêu cầu cấp GCNĐKĐTRNN đối với dự án có vốn đầu tư ra nước ngoài từ 20 tỷ đồng trở lên. Bộ Tài chính cho biết, theo quy định của Luật Đầu tư 2020 và Nghị định số 31/2021/NĐ-CP, đối với các dự án có mức vốn dưới 20 tỷ đồng, cơ quan quản lý nhà nước tự quyết định việc cấp giấy chứng nhận mà không cần xin ý kiến các cơ quan liên quan.
Do đó, việc miễn thủ tục cấp GCNĐKĐTRNN đối với dự án có quy mô vốn nhỏ hơn 20 tỷ đồng là một bước cải cách thủ tục hành chính, giúp giảm gánh nặng tuân thủ, tiết kiệm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp, trong khi vẫn bảo đảm cơ chế quản lý thông qua đăng ký giao dịch ngoại hối theo quy định của pháp luật.
Tuy nhiên, trong quá trình xây dựng dự thảo, cũng có ý kiến cho rằng cần cân nhắc mức vốn tối thiểu thấp hơn nhằm hạn chế tình trạng lợi dụng hoạt động đầu tư ra nước ngoài cho các mục đích khác như mua nhà, định cư hoặc xin thị thực. Trên cơ sở đó, dự thảo đưa ra các phương án khác nhau để tiếp tục lấy ý kiến, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu cải cách thủ tục và mục tiêu quản lý nhà nước.
Đối với các dự án đầu tư ra nước ngoài có quy mô lớn, dự thảo Nghị định đề xuất nâng ngưỡng vốn phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, chấp thuận trước khi cấp GCNĐKĐTRNN lên 1.600 tỷ đồng, thay vì mức 800 tỷ đồng theo quy định hiện hành của Luật Đầu tư 2020.
Theo Bộ Tài chính, việc điều chỉnh này nhằm thực hiện chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, giảm số lượng dự án phải trình Thủ tướng Chính phủ, qua đó nâng cao tính chủ động và trách nhiệm của bộ, ngành trong quản lý đầu tư.
Đồng thời, các dự án có quy mô vốn rất lớn hoặc đề xuất áp dụng cơ chế, chính sách hỗ trợ đặc biệt vẫn được đặt dưới sự xem xét, chấp thuận của Thủ tướng, qua đó bảo đảm kiểm soát chặt chẽ đối với các dự án có tác động lớn đến dòng vốn và an ninh kinh tế.
Mở rộng diện dự án không phải cấp giấy chứng nhận
Dự thảo cũng cụ thể hóa các trường hợp không phải thực hiện thủ tục cấp GCNĐKĐTRNN theo khoản 3 Điều 42 Luật Đầu tư. Theo đó, ngoài các dự án có quy mô vốn nhỏ, dự án gắn với quốc phòng, an ninh hoặc dự án của tập đoàn, tổng công ty nhà nước, dự thảo đề xuất miễn thủ tục cấp giấy chứng nhận đối với doanh nghiệp quy mô lớn, hoạt động hiệu quả, có kinh nghiệm đầu tư ra nước ngoài và đáp ứng các điều kiện chặt chẽ về tài chính, quản trị, nghĩa vụ với Nhà nước.
Theo Bộ Tài chính, quy định này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp lớn, có năng lực và uy tín, đồng thời vẫn bảo đảm cơ chế sàng lọc, kiểm soát rủi ro đối với hoạt động đầu tư ra nước ngoài.
Cùng với việc phân loại dự án theo quy mô và mức độ rủi ro, dự thảo Nghị định đề xuất bỏ yêu cầu nộp văn bản cam kết thu xếp ngoại tệ của tổ chức tín dụng đối với các dự án không thuộc diện Thủ tướng Chính phủ chấp thuận.
Theo Bộ Tài chính, việc này nhằm giảm bớt thành phần hồ sơ, đơn giản hóa thủ tục hành chính; nhà đầu tư tự chịu trách nhiệm về việc thu xếp nguồn vốn ngoại tệ.
Đáng chú ý, dự thảo cũng bổ sung quy trình cấp, điều chỉnh GCNĐKĐTRNN trực tuyến toàn trình, góp phần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý đầu tư, tạo thuận lợi tối đa cho nhà đầu tư trong quá trình thực hiện thủ tục.
Để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, dự thảo điều chỉnh quy định về chuyển lợi nhuận về nước theo thời điểm nhà đầu tư thực tế được chia lợi nhuận, thay vì căn cứ cứng nhắc vào thời điểm quyết toán thuế của tổ chức kinh tế ở nước ngoài. Đồng thời, dự thảo cũng bổ sung điều khoản chuyển tiếp, tạo thuận lợi cho các dự án đã nộp hồ sơ nhưng theo quy định mới không còn thuộc diện phải cấp GCNĐKĐTRNN.
Theo Bộ Tài chính, các quy định này nhằm bảo đảm tính ổn định, liên tục của hoạt động đầu tư, phù hợp với quy định mới của Luật Đầu tư 2025, đồng thời tiếp tục khẳng định định hướng: cải cách thủ tục hành chính về đầu tư ra nước ngoài, nhưng vẫn bảo đảm quản lý, giám sát hiệu quả các dự án có quy mô lớn và tác động lớn đến nền kinh tế.
