Thuế TP. Hà Nội: Quản lý mốc doanh thu trên 1 tỷ đồng để hộ kinh doanh phát triển

Hộ kinh doanh dưới 1 tỷ đồng sẽ được ưu đãi tối đa, giảm thiểu áp lực tài chính và thủ tục hành chính

Dưới 1 tỷ đồng: “vùng xanh” bảo hộ và ưu đãi tối đa hộ kinh doanh

Theo Thuế TP. Hà Nội, từ 1/1/2026, ngưỡng miễn thuế đã được nâng từ 100 triệu đồng lên 500 triệu đồng. Tuy nhiên sau một thời gian triển khai, ngưỡng doanh thu miễn thuế 500 triệu đồng/năm đã bộc lộ những bất cập trước biến động của kinh tế toàn cầu.

Cụ thể, dù doanh thu miễn thuế được điều chỉnh tăng lên nhưng dưới áp lực của chi phí đầu vào, giá xăng dầu và logistics tăng cao, lợi nhuận thực tế của các hộ kinh doanh lại rất thấp. Điều này tạo ra một áp lực tài chính nặng nề, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của chủ cơ sở kinh doanh.

Đáng ngại hơn, mốc 500 triệu đồng vô hình trung đã tạo ra một nghịch lý: kinh doanh tốt hơn nhưng lại dè chừng hơn. Để tránh các thủ tục kê khai, hóa đơn phức tạp, nhiều hộ kinh doanh chấp nhận giữ quy mô ở mức vừa đủ, không dám mở rộng dù có cơ hội. Con số 500 triệu đồng vì thế đã trở nên lạc hậu, trở thành rào cản ngăn bước phát triển của khu vực kinh doanh nhỏ.

Nhận diện được thực trạng này, cuối tháng 4 vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 141/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 68/2026/NĐ-CP quy định về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và Nghị định số 320/2025/NĐ-CP quy định chi tiêt một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật thuế TNDN, theo đó chính thức nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế lên 1 tỷ đồng/năm, áp dụng từ ngày 1/1/2026.

Đại diện Thuế TP. Hà Nội khẳng định, đối với các hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh quy mô nhỏ doanh thu dưới 1 tỷ đồng, chính sách thuế năm 2026 mang tính chất nuôi dưỡng nguồn thu rõ rệt khi triệt tiêu tối đa áp lực tài chính lẫn thủ tục hành chính.

Theo đó hộ kinh doanh có doanh thủ dưới 1 tỷ đồng được miễn hoàn toàn thuế GTGT và thuế TNCN. Loại bỏ hoàn toàn gánh nặng kế toán phức tạp. Chủ hộ chỉ cần cập nhật duy nhất Sổ S1a (Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ). Không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử. Nghĩa vụ duy nhất là nộp Mẫu 01/TKN-CNKD thông báo doanh thu trước ngày 31/01 của năm tiếp theo (đối với hộ mới ra kinh doanh, hạn định là 31/07 cho 6 tháng đầu năm).

Từ 1 đến 3 tỷ đồng: Khúc cua chuyển đổi và bài toán tối ưu chi phí

Bước qua “vạch xuất phát điểm” 1 tỷ đồng, hộ kinh doanh chính thức gia nhập hệ thống nghĩa vụ thuế. Đây được coi là giai đoạn chuyển đổi then chốt, đòi hỏi năng lực quản trị tài chính từ chủ hộ. Chính phủ cho phép áp dụng hai phương thức xác định thuế để linh hoạt theo năng lực vận hành của từng hộ:

Kịch bản 1: Nộp thuế trên doanh thu tính thuế (Sử dụng sổ S2a -HKD)

Cách tính: Thuế TNCN = (Doanh thu - 1 tỷ đồng) * thuế suất tính thuế TNCN

Khuyến nghị: Phù hợp với các hộ có biên lợi nhuận cao nhưng hệ thống chứng từ đầu vào chưa hoàn thiện. (Lưu ý: Nếu doanh thu thực tế vượt 3 tỷ đồng, bắt buộc chuyển sang nộp thuế TNCN trên thu nhập tính thuế vào năm kế tiếp).

Kịch bản 2: Nộp thuế TNCN trên thu nhập tính thuế thì hộ, cá nhân kinh doanh sử dụng hệ thống 4 sổ kế toán bao gồm: sổ doanh thu S2b; số chi phí S2c; sổ vật liệu, hàng hóa S2d; sổ chi tiết tiền S2e.

Cách tính Thuế TNCN = (Doanh thu - Chi phí được trừ) * thuế suất 15%

Lưu ý: Chi phí được trừ là chi phí phục vụ hoạt động SXKD, có hóa đơn chứng từ hợp lệ và thanh toán không dùng tiền mặt đối với giao dịch từ 05 triệu đồng trở lên.

Các hộ kinh doanh thuộc nhóm này việc sử dụng hóa đơn điện từ là bắt buộc. Khi thao tác đăng ký trên ứng dụng eTax Mobile, người đại diện bắt buộc phải hoàn thành xác thực sinh trắc học để bảo mật dòng tiền.

Bảng tỷ lệ % tính thuế GTGT và thuế suất tính thuế TNCN

Trên 3 tỷ đồng: Kỷ luật tài chính chuyên nghiệp như doanh nghiệp

Từ năm 2026, các hộ kinh doanh có doanh thu lớn sẽ không còn dư địa cho sự mập mờ. Tiêu chuẩn quản lý ở phân khúc này được kéo tiệm cận với mô hình doanh nghiệp.

Theo đó, Thuế GTGT = tỷ lệ % tính thuế * doanh thu

Thuế suất TNCN áp dụng ở mức 17% (doanh thu từ 3 - 50 tỷ đồng) và tăng lên 20% (nếu doanh thu vượt mốc 50 tỷ đồng).

Áp lực tiến độ: Kê khai theo Quý (doanh thu dưới 50 tỷ đồng) hoặc theo Tháng (doanh thu trên 50 tỷ đồng). Hạn chót quyết toán thuế TNCN năm là ngày 31/03 năm sau.

Kỷ luật khắt khe: bắt buộc áp dụng trọn bộ 4 loại sổ kế toán và hóa đơn điện tử. Giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên buộc phải chuyển khoản qua ngân hàng, nếu không sẽ bị gạt bỏ toàn bộ chi phí hợp lý.

Thương mại điện tử: Chốt chặn minh bạch, tự động hóa dòng thuế

Quy định năm 2026 thiết lập cơ chế kiểm soát đa tầng đối với kinh doanh online:

Quyền lợi hoàn thuế đặc biệt: nhằm bảo vệ các cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ trên sàn TMĐT, nếu tổng doanh thu hợp nhất (bao gồm cả online và offline) trong năm từ 1 tỷ đồng trở xuống, cá nhân có quyền làm thủ tục đề nghị cơ quan Thuế hoàn trả 100% số tiền mà các sàn đã khấu trừ trước đó.

Trường hợp HKD chỉ kinh doanh trên nền tảng TMĐT (hoàn toàn không có cửa hàng vật lý), HKD thực hiện kê khai và nộp thuế tại Cơ quan Thuế quản lý địa bàn nơi cư trú (nơi ở hiện tại, tạm trú hoặc thường trú).

Trường hợp HKD kinh doanh trên nền tảng TMĐT và đồng thời kinh doanh cửa hàng vật lý, HKD thực hiện kê khai và nộp thuế tại Cơ quan thuế quản lý trực tiếp trụ sở của HKD.

Đối với HKD nộp thuế TNCN trên thu nhập tính thuế, thì HKD phải quyết toán thuế trong đó: số thuế TNCN mà các sàn TMĐT đã khấu trừ, nộp thay sẽ được trừ trực tiếp vào số thuế TNCN phải nộp trong hồ sơ quyết toán (hạn nộp quyết toán chậm nhất 31/3 năm sau).

Có thể nói những quy định thuế năm 2026 không thuần túy là câu chuyện tăng hay giảm nguồn thu cho ngân sách, mà là chiến lược định hình lại “xương sống” của nền kinh tế hộ gia đình tại Việt Nam. Việc phân định rạch ròi bằng “ngưỡng 1 tỷ” vừa tạo màng lọc bảo hộ nhóm yếu thế, vừa thúc đẩy nhóm có tiềm lực buộc phải lớn lên, minh bạch hóa và chuyên nghiệp hóa thông qua công nghệ.

Đại diện Thuế TP. Hà Nội cũng khuyến cáo, trong kỷ nguyên kinh tế số, dữ liệu dòng tiền là thứ không thể che giấu. Việc chủ động liên kết tài khoản ngân hàng, ví điện tử trên eTax Mobile và kiểm soát chặt chẽ các mốc doanh thu không còn là khuyến nghị đó là điều kiện sinh tồn của các hộ kinh doanh hiện đại.