 |
| Tháng 11/2025 ghi nhận 15,1 nghìn doanh nghiệp thành lập mới. |
Dấu hiệu phục hồi rõ rệt
Theo dữ liệu từ Cục Thống kê, làn sóng doanh nghiệp thành lập mới cho thấy sức bật của nền kinh tế.
Tháng 11/2025 ghi nhận 15,1 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, nâng tổng số doanh nghiệp đăng ký mới trong 11 tháng lên gần 178 nghìn – con số này tăng 20,9% so với cùng kỳ 2024.
Đây là mức tăng tương đối mạnh, phản ánh niềm tin của nhà đầu tư vào triển vọng kinh tế cũng như sự thích nghi của doanh nghiệp trước bối cảnh thương mại toàn cầu biến động.
Một điểm đáng chú ý khác là vốn đăng ký mới đạt 1,75 triệu tỷ đồng, tăng tương ứng 20,9%. Điều này cho thấy không chỉ số lượng doanh nghiệp tăng mà quy mô vốn cũng được cải thiện, thể hiện sự “chịu chơi” và kỳ vọng mở rộng đầu tư của các nhà sáng lập.
Tuy nhiên, vốn bình quân 9,8 tỷ đồng/doanh nghiệp gần như không đổi so với 2024, hàm ý sự tăng trưởng về số lượng có thể đến từ nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ – những chủ thể năng động nhưng cũng dễ tổn thương trước biến động thị trường.
Cùng với doanh nghiệp thành lập mới, dữ liệu doanh nghiệp quay trở lại hoạt động cho thấy dấu hiệu phục hồi rõ rệt.
Một điểm sáng của bức tranh 2025 là 97,6 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tăng 36,9%, đưa tổng số doanh nghiệp thành lập mới và quay lại lên 275,6 nghìn doanh nghiệp, tăng 26,1%.
Con số này cho thấy nhiều doanh nghiệp từng “đóng băng” trong giai đoạn khó khăn đã bắt đầu nhìn thấy cơ hội kinh doanh mới, đặc biệt trong bối cảnh xu hướng tiêu dùng phục hồi, môi trường lãi suất ổn định hơn và các hiệp định thương mại mở ra thị trường mới.
Áp lực rút lui khỏi thị trường vẫn đáng lo ngại
Song song với gam màu sáng, những dữ liệu về doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường cũng là chỉ dấu cảnh báo.
Theo đó, có 110,1 nghìn doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh (tăng 14,4%); 64,5 nghìn doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ giải thể (tăng 11,7%); 30,8 nghìn doanh nghiệp hoàn tất giải thể (tăng 60,1%).
Bình quân mỗi tháng 18,7 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, cho thấy sức ép cạnh tranh, chi phí vận hành và sự phân hóa trong sức chịu đựng vẫn còn rất lớn.
Đặc biệt, mức tăng 60,1% số doanh nghiệp giải thể cho thấy không phải tất cả doanh nghiệp đều đủ sức đứng dậy sau giai đoạn khó khăn, đặc biệt là đói với nhóm doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ.
Dòng vốn bổ sung bùng nổ – cú hích cho nền kinh tế
Một điểm đặc biệt ấn tượng trong là tổng vốn bổ sung vào nền kinh tế đạt 5,6 triệu tỷ đồng, tăng 104,3%. Trong đó, 3,9 triệu tỷ đồng là vốn tăng thêm của doanh nghiệp đang hoạt động, tăng tới 197,3%.
Điều này phản ánh hai xu hướng quan trọng: các doanh nghiệp hiện hữu đang mở rộng quy mô, không ngại đầu tư mới và niềm tin vào môi trường kinh doanh được củng cố. Nếu dòng vốn này được sử dụng hiệu quả, đây sẽ là động lực cực lớn cho tăng trưởng những năm tới.
Theo đánh giá, khu vực doanh nghiệp đã có sự phục hồi mạnh mẽ nhưng cần tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh
Các con số trong dữ liệu khu vực doanh nghiệp 11 tháng năm 2025 thể hiện hai mặt của cùng một quá trình chuyển động kinh tế. Theo đó, mặt sáng cho thấy doanh nghiệp mới tăng, doanh nghiệp quay lại tăng, vốn đầu tư tăng mạnh.
Ngược lại, gam màu trầm thể hiện ở số doanh nghiệp rút lui vẫn ở mức cao, đặc biệt tốc độ giải thể tăng nhanh. Điều này cho thấy nền kinh tế đang phục hồi nhưng chưa đồng đều. Doanh nghiệp có nội lực, có tầm nhìn và khả năng thích ứng sẽ tận dụng cơ hội để mở rộng. Trong khi đó, những doanh nghiệp yếu về vốn, công nghệ hoặc thị trường sẽ khó trụ vững.
Bức tranh doanh nghiệp 2025 là bức tranh của sự hồi phục, tái cấu trúc và phân hóa rõ ràng. Dòng vốn mạnh, số doanh nghiệp quay trở lại tăng tốt cho thấy niềm tin thị trường đang phục hồi. Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp rút lui cao chứng minh rằng môi trường kinh doanh vẫn còn không ít rào cản.
Trong giai đoạn này, môi trường kinh doanh cần tiếp tục được cải thiện, giúp doanh nghiệp không chỉ thành lập dễ dàng, mà còn vận hành bền vững.
Theo TS Nguyễn Bích Lâm, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê, mặc dù môi trường kinh doanh tiếp tục cải thiện nhưng chưa đủ mạnh để tạo niềm tin vững chắc cho doanh nghiệp. Thủ tục hành chính vẫn phức tạp, chi phí tuân thủ chưa giảm nhiều, cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp chưa đồng bộ.
Doanh nghiệp đang mong chờ một cuộc cải cách thể chế thực chất hơn, không chỉ là cải thiện thủ tục mà là nâng cấp toàn bộ hệ thống quản trị, minh bạch hóa thông tin, bảo đảm cạnh tranh công bằng và giảm rủi ro chính sách.
Môi trường kinh doanh thuận lợi sẽ giúp doanh nghiệp trong nước tận dụng tốt hơn các cơ hội từ xuất khẩu, chuyển đổi số, thu hút dòng vốn FDI, đồng thời thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ.
