 |
| Thuế tỉnh Nghệ An khai ứng dụng thuế thông minh |
Nhóm doanh nghiệp bị cơ quan Thuế đưa vào tầm ngắm
Từ ngày 1/4/2022, hóa đơn điện tử (HĐĐT) chính thức triển khai đồng bộ trên phạm vi toàn quốc, giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí và minh bạch hóa hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, giai đoạn 2022-2025 cũng chứng kiến dữ liệu giao dịch tăng nhanh với nhiều phương thức kinh doanh vô cùng đa dạng.
Rủi ro hóa đơn giờ đây nhanh chóng dịch chuyển từ đơn lẻ sang theo chuỗi liên kết phức tạp. Các đối tượng gian lận lợi dụng triệt để môi trường số nhằm hợp thức hóa chi phí, khấu trừ thuế khống và che giấu doanh thu thực tế. Thực tế này đòi hỏi tư duy quản lý phải thay đổi căn bản, chuyển từ kiểm tra thủ công sang quản lý dựa trên dữ liệu lớn, nhận diện rủi ro đa chiều theo chuỗi giao dịch.
Từ thực tế đó, yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải đồng thời số hóa quy trình xử lý vòng đời cảnh báo và áp dụng công cụ phân tích dữ liệu đa chiều.
Để tối ưu hóa nguồn lực kiểm tra, Thuế tỉnh Nghệ An đã chuẩn hóa các nhóm dấu hiệu rủi ro hóa đơn cần ưu tiên nhận diện và đối chiếu tự động.
Đó là phát hiện các giao dịch phát sinh hóa đơn liên quan đến doanh nghiệp ở trạng thái 03 (ngừng hoạt động), 06 (không hoạt động tại địa chỉ đăng ký) hoặc có sự thay đổi trạng thái đột ngột ngay sau thời điểm thực hiện giao dịch.
Hóa đơn thuộc danh sách nghi vấn nằm trong các công văn chuyển đến từ cơ quan Thuế các cấp, cơ quan Công an hoặc cơ quan có thẩm quyền khác.
Hóa đơn có biến động bất thường, số lượng hoặc tổng giá trị hóa đơn xuất ra tăng đột biến, hoặc phát sinh tập trung bất thường vào thời điểm cuối tháng, cuối quý, cuối năm.
Các giao dịch mua bán chéo vòng quanh giữa nhiều doanh nghiệp có mối liên hệ mật thiết như dùng chung người đại diện pháp luật, chung địa chỉ đăng ký, chung số điện thoại, tài khoản ngân hàng hoặc có chung nhóm đối tác giao dịch.
Mặt hàng mua vào hoàn toàn không phù hợp với ngành nghề bán ra, hoặc lệch pha với các yếu tố thực tế như kho bãi, máy móc, số lượng lao động và năng lực sản xuất thực tế của doanh nghiệp.
Doanh nghiệp có tỷ lệ hóa đơn hủy, hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế cao vượt ngưỡng bình thường; hoặc thường xuyên ký số và gửi dữ liệu hóa đơn muộn so với quy định.
Từ các dấu hiệu ưu tiên này, cơ quan Thuế tiến hành đối chiếu dữ liệu, tự động xếp hạng rủi ro để lựa chọn đúng nội dung và đối tượng cần yêu cầu giải trình hoặc đưa vào diện kiểm tra trọng điểm.
Bộ đôi giải pháp đột phá: TDRR và Quản trị thông minh 360°
Để giải quyết triệt để bài toán rủi ro theo chuỗi, Thuế tỉnh Nghệ An đã nghiên cứu và vận hành song song hai ứng dụng bổ trợ đắc lực cho nhau, tạo nên chu trình quản lý khép kín từ dữ liệu đến hành động cụ thể.
Đối với ứng dụng TDRR: Quản lý vòng đời cảnh báo và kiểm soát tiến độ xử lý. TDRR số hóa toàn bộ quy trình tiếp nhận, phân loại, phân công, theo dõi và cập nhật kết quả xử lý công văn cảnh báo. Ứng dụng này biến mỗi văn bản cảnh báo thành một “hồ sơ công việc” số hóa có gắn đầu mối trách nhiệm rõ ràng cho từng phòng, đội và từng cán bộ, đồng thời ấn định thời hạn xử lý cụ thể.
Mọi thông tin từ khâu tiếp nhận, nội dung làm việc với doanh nghiệp, số thuế điều chỉnh, quyết định xử phạt hành chính đều được cập nhật theo thời gian thực. Nhờ đó, lãnh đạo dễ dàng kiểm soát tiến độ, tránh bỏ sót vụ việc và truy vết trách nhiệm công vụ đến cùng.
Nếu TDRR kiểm soát quy trình tác nghiệp thì ứng dụng 360° đóng vai trò phân tích dữ liệu đa chiều qua 4 lớp màng lọc chuyên sâu:
Lớp trạng thái: Tự động phát hiện giao dịch phát sinh với NNT trạng thái 03, 06 hoặc đối tác có lịch sử rủi ro thuế cao.
Lớp công văn: Đối chiếu tự động hóa đơn với kho dữ liệu cảnh báo từ cơ quan Thuế, Công an.
Lớp giao dịch: Đánh giá sâu sắc các biến động bất thường về doanh thu mua - bán, tỷ lệ hủy/điều chỉnh và thời điểm ký số.
Lớp bối cảnh: So sánh doanh số hóa đơn xuất ra với năng lực hoạt động thực tế của doanh nghiệp dựa trên quy mô vốn, tài sản cố định, lao động, kho bãi, công nợ và nghĩa vụ thuế phát sinh.
Kết quả đầu ra là một “Hồ sơ rủi ro 360°” toàn diện cho từng doanh nghiệp, chỉ rõ sắc thuế rủi ro, kỳ phát sinh, mức độ chênh lệch số liệu và định hình sẵn danh sách tài liệu cần doanh nghiệp giải trình.
Sự phối hợp giữa hai ứng dụng tuân thủ nghiêm ngặt quy trình liên thông 6 bước: Tiếp nhận dữ liệu; Đối chiếu đa nguồn; Xếp hạng rủi ro (vai trò của 360°; Phân công xử; Áp dụng biện pháp xử lý thuế; Cập nhật phản hồi kết quả để hoàn thiện tiêu chí cảnh báo. Chu trình này giúp biến dữ liệu số thành hành động quản lý cụ thể và chính xác.
Hiệu quả từ việc áp dụng bộ đôi giải pháp công nghệ tại Thuế tỉnh Nghệ An đã đem lại những kết quả đột phá trong công tác chống thất thu ngân sách.
Hệ thống thông minh đã hỗ trợ kiểm soát chặt chẽ và rà soát chi tiết 9.211 hóa đơn nghi vấn của 2.401 người nộp thuế. Qua đó, Thuế tỉnh Nghệ An đã ban hành 161 quyết định xử lý vi phạm; tổng giá trị điều chỉnh kê khai, truy thu thuế và tiền phạt nộp về cho ngân sách nhà nước đạt con số ấn tượng 89,769 tỷ đồng.
Bên cạnh giá trị trực tiếp về mặt tài chính, giải pháp này đã thay đổi căn bản phương thức quản lý hành chính. Thông tin cảnh báo được tập trung hóa, tiến độ xử lý được theo sát đến từng đơn vị và cán bộ, loại bỏ tình trạng bỏ sót vụ việc. Đặc biệt, Hồ sơ rủi ro 360° giúp nâng cao chất lượng chọn đối tượng thanh kiểm tra, hạn chế yêu cầu giải trình tràn lan gây phiền hà cho những doanh nghiệp tuân thủ tốt.
