Thuế tỉnh Sơn La: Thu ngân sách tăng trưởng tích cực sau 9 tháng

Công chức Thuế tỉnh Sơn La hướng dẫn hộ kinh doanh kê khai, nộp thuế. Ảnh: Thuế tỉnh Sơn La.

Nhiều khoản thu duy trì đà tăng trưởng

Kết quả thu ngân sách nhà nước (NSNN) 9 tháng năm 2026 phản ánh nỗ lực của Thuế tỉnh Sơn La trong tổ chức thực hiện dự toán, quản lý người nộp thuế và triển khai các giải pháp điều hành sát thực tiễn. Trong bối cảnh hoạt động sản xuất, kinh doanh còn đối mặt với nhiều khó khăn, việc duy trì đà tăng thu góp phần tạo nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Theo Thuế tỉnh Sơn La, năm 2026, đơn vị được Trung ương giao dự toán thu NSNN là 4.756 tỷ đồng, HĐND tỉnh giao 5.050 tỷ đồng, còn chỉ tiêu phấn đấu do Cục Thuế giao là 6.200 tỷ đồng. Tính đến hết tháng 9/2026, tổng thu ngân sách do cơ quan Thuế quản lý đạt 4.318 tỷ đồng, bằng 90,8% dự toán Trung ương giao, bằng 85,5% dự toán HĐND tỉnh giao, tăng 8,9% so với cùng kỳ năm 2025.

Phân tích cơ cấu nguồn thu cho thấy, thu từ thuế, phí đạt 3.532 tỷ đồng, bằng 94,1% dự toán Trung ương giao, tăng 19,9% so với cùng kỳ. Trong khi đó, thu tiền sử dụng đất đạt 786 tỷ đồng, bằng 78,6% dự toán Trung ương giao và giảm 22,8% so với cùng kỳ. Sự khác biệt này cho thấy, tiến độ thực hiện giữa các nhóm thu chưa đồng đều, đòi hỏi cơ quan Thuế tiếp tục rà soát, đánh giá sát khả năng thực hiện từng khoản thu để có giải pháp điều hành phù hợp.

Đáng chú ý, có 12/16 khoản thu, sắc thuế đạt trên 75% dự toán HĐND tỉnh giao; 10/16 khoản thu, sắc thuế tăng trưởng so với cùng kỳ. Một số nguồn thu đóng góp đáng kể gồm khu vực doanh nghiệp nhà nước Trung ương đạt 1.413,3 tỷ đồng; công thương nghiệp và dịch vụ ngoài quốc doanh đạt 1.108,3 tỷ đồng; thuế thu nhập cá nhân đạt 189,7 tỷ đồng. Kết quả này cho thấy, vai trò của hoạt động sản xuất, kinh doanh và công tác quản lý thu trong bảo đảm nguồn thu ngân sách.

Tuy nhiên, tiến độ thu chung vẫn chịu tác động từ các chính sách miễn, giảm thuế, phí và lệ phí. Theo Thuế tỉnh Sơn La, chính sách giảm thuế đối với xăng dầu và nhiên liệu bay làm giảm thu ngân sách khoảng 170 tỷ đồng; giảm 2% thuế suất thuế giá trị gia tăng làm giảm khoảng 180 tỷ đồng. Ngoài ra, miễn lệ phí môn bài ước giảm khoảng 9 tỷ đồng, nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế đối với hộ kinh doanh từ 100 triệu đồng lên 1 tỷ đồng/năm làm giảm khoảng 20 tỷ đồng.

Những tác động từ chính sách miễn, giảm thuế đặt ra yêu cầu vừa thực hiện đầy đủ chính sách hỗ trợ theo quy định, vừa chủ động tìm kiếm dư địa tăng thu từ các lĩnh vực còn tiềm năng. Theo ông Hà Minh Đức, Trưởng Thuế tỉnh Sơn La, đơn vị tập trung rà soát nguồn thu, đánh giá các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro để có giải pháp quản lý phù hợp, khơi thông nguồn lực, góp phần tăng thu và chống thất thu ngân sách. Đây cũng là nhiệm vụ cần tiếp tục được chú trọng trong những tháng cuối năm.

Tăng cường quản lý, chống thất thu ngân sách

Trong quý IV/2026, Thuế tỉnh Sơn La đặt mục tiêu thu NSNN đạt từ 1.450 tỷ đồng trở lên, gồm 1.085 tỷ đồng từ thuế, phí và các khoản thu khác, cùng 365 tỷ đồng từ tiền sử dụng đất. Để đạt mục tiêu này, Thuế tỉnh Sơn La cần bám sát tiến độ từng tháng, từng địa bàn, thường xuyên đánh giá các khoản thu còn thấp và phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, chính quyền địa phương trong rà soát nguồn thu.

Một trong những nhiệm vụ cần tập trung là quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế. Tính đến ngày 30/9/2026, tổng số tiền nợ thuế trên địa bàn do cơ quan Thuế quản lý ước đạt 246,7 tỷ đồng, tăng so với mức 222,6 tỷ đồng cuối năm 2025. Trong đó, nợ khó thu là 34,8 tỷ đồng; nợ có khả năng thu từ thuế, phí là 78,9 tỷ đồng; nợ có khả năng thu từ đất là 111,4 tỷ đồng. Việc phân loại nợ theo khả năng thu hồi, xác định rõ nguyên nhân và áp dụng biện pháp xử lý phù hợp sẽ góp phần hạn chế nợ mới, tăng hiệu quả thu hồi các khoản phải nộp ngân sách.

Cùng với đó, công tác kiểm tra thuế tiếp tục được triển khai theo hướng dựa trên dữ liệu và phân tích rủi ro. Trong 9 tháng, Thuế tỉnh Sơn La hoàn thành 356 cuộc kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế, với tổng số thuế truy thu và xử phạt 14,566 tỷ đồng. Các lĩnh vực được chú trọng gồm doanh nghiệp có giao dịch liên kết, hoạt động thương mại điện tử, bất động sản, doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm và những trường hợp có dấu hiệu rủi ro về hóa đơn. Tập trung đúng đối tượng giúp nâng cao hiệu quả kiểm tra, hạn chế thất thu và sử dụng nguồn lực quản lý hợp lý.

Đối với hộ kinh doanh, Sơn La hiện có 30.577 hộ thuộc diện quản lý. Tính đến ngày 30/9, số thu từ khu vực này đạt 76,1 tỷ đồng, bằng 96,5% dự toán năm. Tỷ lệ hộ kinh doanh cài đặt ứng dụng eTax Mobile đạt 89%, có tài khoản thuế điện tử đạt 91,7%, nhưng tỷ lệ nộp thuế bằng phương thức điện tử mới đạt 21,4%. Vì vậy, bên cạnh việc hướng dẫn chuyển đổi phương pháp kê khai, cơ quan Thuế cần tiếp tục hỗ trợ hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử, khai và nộp thuế điện tử, qua đó nâng cao tính minh bạch và giảm chi phí tuân thủ.

Chuyển đổi số cũng là giải pháp quan trọng để hiện đại hóa công tác quản lý thuế. Trong 9 tháng, tỷ lệ hồ sơ thủ tục hành chính thuế được xử lý đúng hạn đạt 97,73%; công tác chuẩn hóa dữ liệu mã số thuế, phân tích rủi ro và quản lý hóa đơn điện tử tiếp tục được đẩy mạnh. Khi dữ liệu được cập nhật đầy đủ, đồng bộ và khai thác hiệu quả, cơ quan Thuế có điều kiện phát hiện sớm dấu hiệu bất thường, nâng cao chất lượng giám sát và phục vụ người nộp thuế tốt hơn.

Do vậy, quý IV đặt ra yêu cầu cao về tiến độ thu, đồng thời cần có sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan Thuế, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và người dân. Việc gắn trách nhiệm từng đơn vị với kết quả thực hiện, tăng cường hỗ trợ người nộp thuế và kiên quyết xử lý hành vi vi phạm sẽ tạo nền tảng để Thuế tỉnh Sơn La khai thác hiệu quả nguồn thu, quyết tâm phấn đấu hoàn thành và hoàn thành vượt dự toán thu ngân sách năm 2026.