 |
| Công chức Hải quan Khu vực II kiểm tra, giám sát chặt chẽ hàng hóa XNK. Ảnh: T.H |
Đồng bộ các giải pháp, tăng thu trên 250 tỷ đồng cho ngân sách
Trong 6 tháng đầu năm 2026, Chi cục Hải quan khu vực II (TP. Hồ Chí Minh) triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tăng cường quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, chống thất thu ngân sách nhà nước, đồng thời nâng cao hiệu quả đấu tranh với buôn lậu, gian lận thương mại và các hành vi vi phạm pháp luật hải quan.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được đơn vị triển khai là thực hiện quyết liệt các giải pháp theo Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về đấu tranh, ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Cùng với đó, Chi cục tăng cường thu thập thông tin, nắm chắc tình hình trên các tuyến, địa bàn trọng điểm, tập trung vào những mặt hàng có rủi ro cao để kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm.
Song song với công tác kiểm soát, đơn vị tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, thực hiện hiệu quả các quy chế phối hợp liên ngành; duy trì chế độ trao đổi thông tin, phối hợp nghiệp vụ và tổ chức tập huấn nhằm nâng cao năng lực kiểm soát hải quan cho công chức thực thi.
Nhờ triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, Chi cục Hải quan khu vực II đã tăng thu cho ngân sách nhà nước trên 250 tỷ đồng.
Trong đó, Chi cục đã chủ trì phát hiện, bắt giữ 3.347 vụ vi phạm với trị giá hàng hóa vi phạm ước tính hơn 4.137 tỷ đồng; đã xử phạt vi phạm hành chính đối với 3.329 vụ, thu nộp ngân sách hơn 162 tỷ đồng, gồm hơn 43,2 tỷ đồng tiền xử phạt vi phạm hành chính và hơn 118,8 tỷ đồng tiền ấn định thuế. Đồng thời, Chi cục chuyển cơ quan có thẩm quyền kiến nghị khởi tố 18 vụ việc.
Bên cạnh công tác kiểm soát, kiểm tra sau thông quan là một trong những giải pháp quan trọng góp phần chống thất thu ngân sách. Theo Chi cục Hải quan khu vực II, công tác kiểm tra sau thông quan trong thời gian qua được triển khai đồng bộ, đúng định hướng, tập trung vào kiểm tra tuân thủ pháp luật, quản lý rủi ro, chống thất thu ngân sách và tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan.
Chi cục đã ban hành 163 quyết định kiểm tra sau thông quan và 132 quyết định ấn định thuế với tổng số tiền thu nộp ngân sách hơn 90 tỷ đồng.
Trong đó, Đội Phúc tập và Kiểm tra sau thông quan ban hành 121 quyết định kiểm tra sau thông quan và 109 quyết định ấn định thuế, thu nộp ngân sách gần 90 tỷ đồng, đạt 23,1% chỉ tiêu phấn đấu 381 tỷ đồng. Các đơn vị hải quan cửa khẩu và ngoài cửa khẩu ban hành 42 quyết định kiểm tra sau thông quan, 23 quyết định ấn định thuế, thu nộp ngân sách hơn 1 tỷ đồng.
Chú trọng quản lý rủi ro và Hải quan số
Trước diễn biến ngày càng tinh vi của các hành vi gian lận thương mại và trốn thuế, Chi cục Hải quan khu vực II xác định quản lý rủi ro là một nghiệp vụ đặc thù, giữ vai trò quan trọng trong nâng cao hiệu quả quản lý và chống thất thu ngân sách.
Đơn vị đã đẩy mạnh phân tích, đánh giá rủi ro trên cơ sở dữ liệu thống kê của hệ thống công nghệ thông tin trong mô hình Hải quan số, Hải quan thông minh; tăng cường phối hợp với các lực lượng chức năng, khai thác hiệu quả dữ liệu quốc tế và dữ liệu quốc gia phục vụ công tác kiểm soát hải quan.
Các biện pháp quản lý rủi ro được triển khai đồng bộ ở cả 3 khâu trước, trong và sau thông quan thông qua đánh giá mức độ tuân thủ, phân loại mức độ rủi ro của doanh nghiệp để áp dụng các biện pháp kiểm tra, giám sát phù hợp. Đồng thời, Chi cục mở rộng đối tượng đánh giá tuân thủ đối với người khai hải quan và triển khai chương trình khuyến khích người khai hải quan tự nguyện tuân thủ pháp luật.
Để nâng cao hiệu quả quản lý, Chi cục đã thu thập thông tin doanh nghiệp và cập nhật 1.519 hồ sơ trên hệ thống quản ký, thực hiện soi chiếu 8.623 container, phát hiện 183 container có nghi vấn, tương đương tỷ lệ 2,1%, qua đó xử lý vi phạm 9 trường hợp.
 |
| Hàng hóa xuất nhập khẩu được kiểm tra qua máy soi tự động. Ảnh: T.H |
Đơn vị cũng thiết lập 354 tiêu chí phân tích, cung cấp 129 ID phục vụ công tác kiểm soát. Qua xử lý bước đầu đã phát hiện 9 trường hợp vi phạm với số tiền xử phạt hơn 83,7 triệu đồng và truy thu hơn 419,5 triệu đồng. Từ việc mở rộng kiểm tra đối với 8 trường hợp, cơ quan Hải quan ghi nhận doanh nghiệp nộp bổ sung hơn 4,44 tỷ đồng tiền thuế; ấn định thuế hơn 5,1 tỷ đồng; xử phạt vi phạm hành chính hơn 1,02 tỷ đồng và tiền chậm nộp hơn 1,41 tỷ đồng.
Theo Chi cục Hải quan khu vực II, các đối tượng vi phạm hiện nay thường lợi dụng những bất cập trong chính sách, kết hợp sử dụng công nghệ để khai sai tên hàng, mã số, chủng loại hàng hóa; khai báo không đầy đủ nhằm né tránh chính sách quản lý chuyên ngành, trốn thuế hoặc lợi dụng cơ chế quản lý rủi ro để được phân luồng xanh, vàng.
Ngoài ra còn xuất hiện các hành vi giả mạo thông tin doanh nghiệp, sử dụng trái phép chữ ký số, khai sai mục đích sử dụng hàng hóa, điều chỉnh manifest để né tránh kiểm tra, chia nhỏ lô hàng nhằm hưởng miễn thuế và tránh kiểm tra chuyên ngành. Tại địa bàn ngoài cửa khẩu, khu công nghiệp và khu chế xuất, nổi lên các hành vi lập báo cáo quyết toán sai lệch, quản lý nguyên liệu không đúng quy định, tiêu thụ nội địa hàng miễn thuế hoặc nhập khẩu máy móc đã qua sử dụng nhưng khai báo là hàng mới nhằm hợp thức hóa hồ sơ và trốn thuế.
Đối với tuyến hàng không, bưu chính và chuyển phát nhanh, các đối tượng tiếp tục lợi dụng hành lý xách tay, bưu phẩm và dịch vụ chuyển phát nhanh để vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ và ma túy qua biên giới. Trong 6 tháng đầu năm, Chi cục đã chủ trì phát hiện, bắt giữ, xử lý 7 vụ vi phạm với 7 đối tượng, thu giữ khoảng 29,4 kg ma túy các loại.
Thời gian tới, Chi cục Hải quan khu vực II sẽ tiếp tục tham gia tái thiết kế quy trình quản lý thuế theo hướng đơn giản hóa, đồng bộ với quy trình thủ tục hải quan để làm cơ sở số hóa toàn bộ quy trình quản lý thuế, từ khâu thu, nộp, miễn, giảm, hoàn thuế đến xử lý tiền thuế nộp thừa, đáp ứng yêu cầu triển khai mô hình Hải quan số, Hải quan thông minh với mức độ tự động hóa cao.
Cùng với việc tăng cường kiểm soát hải quan theo phương thức hiện đại và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, các giải pháp quản lý rủi ro, kiểm tra sau thông quan và xử lý vi phạm tiếp tục được xác định là nền tảng để quản lý chặt chẽ thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, chống thất thu, gian lận thuế, bảo đảm thu đúng, thu đủ, thu kịp thời cho ngân sách nhà nước, đồng thời góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh bình đẳng cho cộng đồng doanh nghiệp.
