Dự thảo Luật Quản lý thuế sửa đổi: Xây dựng bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, lấy người nộp thuế làm trung tâm

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: QH.

Theo Tờ trình của Chính phủ, việc sửa đổi Luật Quản lý thuế là cần thiết và có cơ sở chính trị, pháp lý vững chắc, nhằm thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng, Quốc hội và Chính phủ về cải cách hệ thống thuế và quản lý hành chính nhà nước, đặc biệt trong bối cảnh cuộc CMCN 4.0.

Dự án Luật hướng tới đổi mới bộ máy và phục vụ người nộp thuế, xây dựng bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, lấy người nộp thuế làm trung tâm. Các nội dung quan trọng bao gồm: cắt giảm thủ tục hành chính, đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, không phụ thuộc vào địa giới hành chính, tối ưu hóa sự tương tác giữa cơ quan thuế và người nộp thuế…

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng trình bày Tờ trình về dự án Luật Quản lý thuế sửa đổi

Dự án Luật được mở rộng, bao quát sâu hơn các vấn đề phát sinh trong thực tiễn, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến kinh tế xuyên biên giới và kinh tế số.

Đồng thời cập nhật các quy định về quản lý người nộp thuế, khai thuế, tính thuế, nộp thuế để tuân thủ luật về giao dịch điện tử và giảm tải thủ tục hành chính; bổ sung các quy định về quản lý giao dịch liên kết (chống chuyển giá) nhằm tuân thủ các chuẩn mực quốc tế của OECD, một bước tiến quan trọng trong việc bảo vệ cơ sở thuế của quốc gia.

Các quy định về thanh tra, kiểm tra thuế cũng được sửa đổi, bổ sung theo hướng đơn giản hóa thủ tục và phù hợp với giao dịch điện tử, nâng cao hiệu quả công tác cưỡng chế nợ để đảm bảo tính thống nhất với Luật Xử phạt vi phạm hành chính…

Điểm đáng chú ý là dự thảo Luật bổ sung quy định cho phép cơ quan thuế được bố trí kinh phí để bổ sung thu nhập cho công chức, người lao động, không quá 01 lần quỹ lương, trong trường hợp tổ chức thực hiện thu ngân sách vượt dự toán Quốc hội giao.

Bày tỏ đồng tình về sự cần thiết này, tương tự như cơ chế đã áp dụng cho cán bộ thanh tra, cán bộ xây dựng pháp luật hoặc các địa phương có cơ chế đặc thù, theo Ủy ban Kinh tế và Tài chính sự đồng thuận xuất phát từ thực tế cán bộ thuế đang chịu áp lực lớn do yêu cầu mới trong cách mạng công nghiệp 4.0, đồng thời phải đối mặt với rủi ro trong quá trình thực thi công vụ.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra. Ảnh: QH.

Tuy nhiên, Ủy ban đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu kỹ để đảm bảo thống nhất và công bằng với các chế độ đãi ngộ khác trong hệ thống hành chính công.

Trước đó, đề xuất này đã nhận được sự ủng hộ của Bộ Công an và UBND UBND các tỉnh Bắc Ninh, Cần Thơ, Khánh Hòa, TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Quảng Ninh…

Thực tế, cơ chế chi thu nhập tăng thêm không phải là điều mới. Thời gian qua, một số địa phương và cơ quan Trung ương từng được Quốc hội cho phép áp dụng cơ chế tương tự.

Đơn cử như TP Hồ Chí Minh thực hiện theo Nghị quyết số 98/2023/QH15; TP Hà Nội theo Luật Thủ đô sửa đổi số 39/2024/QH15; TP Hải Phòng theo Nghị quyết số 226/2025/QH15 (chi không vượt quá 0,8 lần quỹ lương cơ bản của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động)…

Về bản chất, nội dung này khác với cơ chế tài chính và thu nhập đặc thù trước đây ở điểm chỉ khi cơ quan quản lý thuế thực thu vượt dự toán thu NSNN được Quốc hội quyết định, thì mới được bố trí kinh phí để bổ sung thu nhập cho công chức, người lao động.

Do đó, đây không phải là cơ chế tài chính và thu nhập đương nhiên được hưởng hàng năm mà thực hiện theo từng năm, chỉ có khi vượt thu NSNN và phải trình Quốc hội phê duyệt bố trí dự toán theo quy định.