 |
| Thị trường Trung Quốc tiếp tục mở ra dư địa tăng trưởng rất lớn cho rau quả Việt Nam. Ảnh TL. |
Theo ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, Trung Quốc hiện là thị trường tiêu thụ trái cây lớn nhất thế giới, đồng thời giữ vai trò quan trọng nhất đối với xuất khẩu rau quả của Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu rau quả sang thị trường này hiện đã vượt 5,5 tỷ USD, song dư địa phát triển vẫn là rất lớn.
Bên cạnh đó, trái cây Việt Nam mới hiện diện tại một số khu vực, chưa thâm nhập sâu trong nội địa Trung Quốc, do đó, tạo dư địa đáng kể để doanh nghiệp mở rộng thị phần trong thời gian tới. Đây cũng là nền tảng quan trọng để ngành rau quả Việt Nam tiếp tục đóng góp vào mục tiêu đưa kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 74 tỷ USD trong năm 2026.
Một lợi thế đáng chú ý là Việt Nam đã vượt Chile để trở thành một trong những quốc gia cung cấp trái cây lớn nhất cho Trung Quốc, chỉ đứng sau Thái Lan. Ở nhóm hàng chủ lực, sầu riêng tiếp tục giữ vai trò động lực tăng trưởng khi cạnh tranh trực tiếp với Thái Lan tại thị trường có giá trị nhập khẩu lớn nhất.
Bên cạnh đó, chuối, dừa tươi, nhãn và vải cũng duy trì vị thế nguồn cung quan trọng. Không dừng lại ở các sản phẩm đã xuất khẩu chính ngạch, nhiều loại trái cây như: cam, quýt, na, bơ vẫn còn chờ mở cửa thị trường thông qua các nghị định thư kiểm dịch thực vật, hứa hẹn mở rộng đáng kể quy mô xuất khẩu trong những năm tới.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, dư địa tăng trưởng còn được củng cố bởi năng lực sản xuất ngày càng lớn. Hiện, cả nước có khoảng 192.000 ha sầu riêng; sản lượng năm 2025 đạt khoảng 1,8 triệu tấn và dự kiến tăng lên 2-2,1 triệu tấn trong năm 2026. Đến nay, sầu riêng Việt Nam đã được xuất khẩu tới 28 thị trường trên thế giới. Với chuối, Việt Nam nằm trong nhóm 10 quốc gia xuất khẩu lớn nhất thế giới, đạt kim ngạch khoảng 418,7 triệu USD, trong khi Trung Quốc nhập khẩu gần 1 tỷ USD chuối mỗi năm.
Ông Phạm Quốc Liêm, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Nông nghiệp U&I (Unifarm), Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho rằng, để kim ngạch xuất khẩu chuối chinh phục mốc 1 tỷ USD, ngành chuối cần nâng cao giá trị trên mỗi tấn sản phẩm thông qua tổ chức lại chuỗi giá trị, ứng dụng khoa học - công nghệ và phát triển liên kết bền vững.
Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành kết quả thực chất, ngành rau quả Việt Nam vẫn phải giải quyết nhiều thách thức về tiêu chuẩn chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc cùng áp lực chi phí đầu vào. Đặc biệt, công tác cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói tiếp tục là điều kiện then chốt đối với xuất khẩu chính ngạch.
Việc Chính phủ ban hành Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính về mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cho xuất khẩu. Song song với đó, ngành nông nghiệp đang thúc đẩy xây dựng cơ sở dữ liệu, mở rộng thị trường và chuyển đổi toàn diện chuỗi giá trị. Những giải pháp này sẽ giúp ngành rau quả Việt Nam nâng cao sức cạnh tranh, khai thác hiệu quả thị trường Trung Quốc và tạo động lực tăng trưởng bền vững trong thời gian tới.
