 |
| Bộ trưởng Bộ Tài chính Việt Nam Ngô Văn Tuấn (ngồi bên trái) và Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Trung Quốc Tôn Mai Quân (ngồi thứ hai bên trái sang) ký Hiệp định về hợp tác và hỗ trợ hành chính lẫn nhau trong lĩnh vực hải quan. Ảnh: TTXVN. |
Ngày 15/4/2026, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Tài chính Việt Nam Ngô Văn Tuấn và Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Trung Quốc Tôn Mai Quân đã ký Hiệp định về hợp tác và hỗ trợ hành chính lẫn nhau trong lĩnh vực hải quan.
Hiệp định ký kết sẽ là khuôn khổ pháp lý toàn diện, làm sâu sắc hơn hoạt động hợp tác hải quan giữa hai nước và thay thế Hiệp định đã ký năm 1993, đáp ứng yêu cầu phát triển mạnh mẽ của thương mại song phương.
Trong bối cảnh kim ngạch thương mại Việt Nam - Trung Quốc liên tục tăng trưởng vượt mốc hơn 250 tỷ USD vào năm 2025, việc tăng cường phối hợp giữa cơ quan Hải quan hai bên có ý nghĩa quan trọng trong tạo thuận lợi thương mại, đồng thời nâng cao hiệu quả phòng, chống và buôn lậu, gian lận thương mại.
Thực hiện các cam kết tại Hiệp định, hai bên sẽ đẩy mạnh trao đổi, chia sẻ thông tin về chính sách, pháp luật hải quan, về hoạt động xuất nhập khẩu, cũng như các dấu hiệu vi phạm để kịp thời ngăn chặn rủi ro.
Đồng thời, hai bên thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực như trao đổi dữ liệu điện tử, triển khai cơ chế một cửa, hợp tác trao đổi dữ liệu để áp dụng thực hiện cửa khẩu thông minh và cơ chế hợp tác chương trình doanh nghiệp ưu tiên (AEO).
Bên cạnh đó, Hiệp định cũng tạo cơ sở để tăng cường hỗ trợ kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm quản lý, ứng dụng công nghệ và nâng cao năng lực cho lực lượng hải quan hai nước.
Những nỗ lực hợp tác này sẽ góp phần xây dựng ngành Hải quan chuyên nghiệp, hiện đại, phù hợp với chuẩn mực quốc tế và yêu cầu hội nhập.
Việc ký Hiệp định không chỉ đánh dấu bước phát triển mới trong hợp tác hải quan Việt Nam - Trung Quốc, mà còn góp phần cụ thể hóa các nhận thức chung cấp cao, thúc đẩy quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện giữa hai nước ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả.
Kế hoạch thực hiện Hiệp định được xây dựng theo hướng triển khai sớm và đồng bộ, thể hiện quyết tâm của hai bên trong việc nhanh chóng đưa các cam kết vào thực tiễn.
Việc chỉ định đầu mối liên lạc và xây dựng kế hoạch hợp tác ngay sau khi Hiệp định có hiệu lực không chỉ bảo đảm cơ chế phối hợp thông suốt, mà còn tạo nền tảng cho việc triển khai hiệu quả các hoạt động trao đổi thông tin, hỗ trợ điều tra và kiểm soát rủi ro.
Đặc biệt, việc hợp tác triển khai các yêu cầu hỗ trợ giữa hai cơ quan Hải quan sẽ góp phần nâng cao năng lực phát hiện, ngăn chặn vi phạm, đồng thời cải thiện môi trường thương mại minh bạch, an toàn.
Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm chuyển hóa các cam kết hợp tác thành kết quả cụ thể, đóng góp thiết thực vào tiến trình hiện đại hóa Hải quan và tăng cường kết nối chuỗi cung ứng giữa hai nền kinh tế.
Bên lề Lễ ký kết, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn và Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ đã hội đàm với phía Hải quan Trung Quốc và thống nhất tập trung ưu tiên triển khai một số nội dung sau:
Thứ nhất, thống nhất giao cho đầu mối cơ quan Hải quan của hai bên triển khai hiệu quả các cam kết tại Hiệp định, trong đó thực hiện cơ chế hợp tác thông qua Hội nghị Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan thường niên luân phiên nhằm tăng cường hợp tác trao đổi về công tác quản lý cửa khẩu, tình hình XNK, quan hệ thương mại, đặc biệt là công tác kiểm tra chuyên ngành giữa hai nước và định hướng triển khai các nội dung hợp tác ưu tiên cho từng giai đoạn
Thứ hai, triển khai hiệu quả sáng kiến cửa khẩu thông minh thông qua việc sớm cam kết các nội dung hợp tác, chia sẻ thông tin phục vụ cho thông quan nhanh chóng hàng hóa xuất nhập khẩu tại biên giới.
Thứ ba, tiếp tục triển khai các nội dung thống nhất tại tuyên bố chung bao gồm: Triển khai giai đoạn tiếp theo Chiến dịch con rồng Mê Kông và các hoạt động hợp tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại; hợp tác trong khuôn khổ đối tác xây dựng hải quan thông minh; tăng cường năng lực thông quan tại các cửa khẩu đường bộ và đường sắt, thống nhất và đơn giản hóa thủ tục kiểm tra chuyên ngành.
