Chính sách mới làm thay đổi diện quản lý hộ kinh doanh
Theo Thuế tỉnh Tuyên Quang, công tác quản lý hộ, cá nhân kinh doanh trên được đặt trong tổng thể nhiệm vụ tăng cường quản lý thu, chống thất thu và đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế trên địa bàn, đặc biệt trong bối cảnh chính sách thuế đối với hộ kinh doanh có sự điều chỉnh quan trọng.
Cụ thể, ngày 29/4/2029, sau khi Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thuế TNCN, Luật thuế GTGT, Luật thuế TNDN và Luật thuế TTĐB số 09/2026/QH16; Chính phủ đã ban hành Nghị định số 141/2026/NĐ-CP, trong đó mức doanh thu năm không chịu thuế GTGT và thuế TNCN của hộ kinh doanh được quy định là từ 1 tỷ đồng trở xuống.
Tác động của chính sách mới thể hiện rõ qua số liệu quản lý. Thuế tỉnh Tuyên Quang cho biết, tính đến hết tháng 4/2026, trong số 35.177 hộ kinh doanh đang quản lý, có 805 hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng đến 3 tỷ đồng; có 297 hộ có doanh thu năm trên 3 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng.
Như vậy, sau điều chỉnh, số lượng hộ kinh doanh thuộc diện không chịu thuế tăng thêm 2.770 hộ, từ 31.305 hộ lên 34.075 hộ.
Sự thay đổi này tác động đến nhiệm vụ thu ngân sách của cơ quan Thuế khi số thu dự kiến giảm 100 tỷ đồng so với năm 2025; trong đó đã tính giảm trong dự toán khoảng 60 tỷ đồng và tiếp tục giảm thêm 40 tỷ đồng trên dự toán 120 tỷ đồng được giao.
Đáng chú ý, sự thay đổi trên không chỉ là quy mô thu giảm, mà là yêu cầu quản lý phát sinh sau thay đổi chính sách, từ đó đặt ra yêu cầu đối với cơ quan Thuế nói chung và Thuế tỉnh Tuyên Quang nói riêng trong quản lý chính xác dữ liệu doanh thu, phân loại đúng nhóm hộ kinh doanh và theo dõi kịp thời các trường hợp có biến động quy mô hoạt động; qua đó góp phần đảm bảo chính sách hỗ trợ đúng đối tượng, đồng thời hạn chế tình trạng kê khai không sát thực tế hoặc phân tán doanh thu để né nghĩa vụ thuế.
 |
| Quản lý hộ, cá nhân kinh doanh tại Tuyên Quang đang được triển khai theo hướng bao quát hơn |
Quản lý dựa vào dữ liệu thực chất
Bên cạnh việc đánh giá công tác quản lý hộ kinh doanh dưới góc độ số thu, vấn đề đặt ra hiện nay là cần quản lý đúng bản chất hoạt động kinh doanh.
Công tác quản lý thuế tại Tuyên Quang đang mở rộng sang các nhóm có đặc thù doanh thu khó nắm bắt hơn, nhất là cá nhân kinh doanh thương mại điện tử, hộ sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền và cá nhân cho thuê tài sản.
Theo Thuế tỉnh Tuyên Quang, trên địa bàn tỉnh có 3.341 hộ kinh doanh đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, trong đó có 1.056 hộ có doanh thu trên 1 tỷ đồng sử dụng, đạt tỷ lệ 94,3%; nhóm khuyến khích sử dụng là 2.044 hộ, cho thấy hướng quản lý đang dịch chuyển từ việc chỉ xác định nghĩa vụ thuế theo nhóm hộ sang theo dõi sát hơn doanh thu phát sinh qua từng giao dịch.
Bên cạnh đó, tổng số cá nhân kinh doanh thương mại điện tử, bao gồm cả những mã có đuôi ”-888” được đưa vào rà soát là 970 hộ, với doanh thu trên 196.485 triệu đồng, tổng số thuế phải nộp là 5.702 triệu đồng.
Việc cơ quan Thuế đưa các cá nhân kinh doanh thương mại điện tử vào rà soát không chỉ nhằm xác định nghĩa vụ thuế, mà còn góp phần tạo mặt bằng tuân thủ công bằng hơn giữa kinh doanh truyền thống và kinh doanh trên môi trường số.
Có thể thấy, công tác quản lý hộ, cá nhân kinh doanh tại Tuyên Quang đang được triển khai theo hướng bao quát hơn, không chỉ tập trung vào hộ kinh doanh cố định, mà còn mở rộng sang các hoạt động có tính linh hoạt cao với cách tiếp cận phù hợp, nhất là trong bối cảnh chính sách thuế mới vừa mở rộng diện không chịu thuế cho nhóm doanh thu nhỏ, vừa đòi hỏi quản lý chặt hơn đối với nhóm có quy mô, doanh thu và phương thức kinh doanh phức tạp.
Để chính sách thực sự đi vào thực tiễn, Thuế tỉnh Tuyên Quang cũng đẩy mạnh phổ biến, hướng dẫn hộ kinh doanh sử dụng phần mềm eTax Mobile, tạo điều kiện để người nộp thuế tra cứu thông tin và thực hiện nghĩa vụ ngân sách thuận tiện hơn.
Cơ quan Thuế xác định, khi diện không chịu thuế tăng lên, nhiệm vụ trọng tâm không còn là mở rộng thu bằng mọi giá, mà là đảm bảo công bằng, minh bạch và đúng đối tượng trong thực thi chính sách.
