Yêu cầu từ thực tiễn
Trước ngày 1/7/2025, việc hoàn thuế GTGT đối với hàng hóa của người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mang theo khi xuất cảnh thực hiện theo quy định tại Thông tư số 72/2014/TT-BTC được sửa đổi, bổ sung một số điều tại Thông tư số 92/2019/TT-BTC (căn cứ pháp lý là Luật thuế GTGT số 13/2008/QH13, Luật thuế GTGT số 31/2013/QH13, Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 và các Nghị định hướng dẫn thi hành Luật thuế GTGT và Luật Quản lý thuế).
Tại Thông tư số 72/2014/TT-BTC được sửa đổi, bổ sung một số điều tại Thông tư số 92/2019/TT-BTC đã quy định thủ tục lựa chọn, chấm dứt đại lý hoàn thuế, doanh nghiệp bán hàng hoàn thuế, lựa chọn sân bay, cảng biển quốc tế áp dụng hoàn thuế giá trị gia tăng cho người nước ngoài và quy định trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức liên quan trong việc thực hiện hoàn thuế.
 |
| Khách xuất cảnh làm thủ tục tại sân bay. |
Tuy nhiên, từ ngày 1/7/2025, Điều 18 Luật thuế GTGT số 48/2024/QH15 đã bãi bỏ Luật thuế GTGT 13/2008/QH13, Luật thuế GTGT số 31/2013/QH13. Theo đó, việc hoàn thuế GTGT cho người nước ngoài thực hiện theo quy định tại Luật thuế GTGT số 48/2024/QH15 và Nghị định số 181/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật thuế GTGT.
Theo các chuyên gia, hệ thống pháp luật thuế Việt Nam đang đứng trước một thời điểm vàng để thay đổi hoàn toàn diện mạo. Kể từ ngày 1/7/2026, khi Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và Luật thuế GTGT số 48/2024/QH15 chính thức có hiệu lực, các quy định cũ sẽ hết hiệu lực pháp lý.
Đảm bảo tính liên tục của quy định
Tại khoản 5 Điều 15 Luật thuế GTGT số 48/2024/QH15 quy định, người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mang hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế được hoàn thuế đối với hàng hóa mua tại Việt Nam mang theo khi xuất cảnh. Chính phủ quy định hồ sơ, thủ tục, số thuế được hoàn, phương thức hoàn thuế đối với trường hợp quy định tại khoản này.
Tại Điều 33 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP quy định hoàn thuế đối với hàng hóa mua tại Việt Nam mang theo khi xuất cảnh gồm: Hồ sơ, thủ tục, số thuế được hoàn, phương thức hoàn thuế đối với trường hợp quy định tại khoản này được quy định tại phụ lục IV ban hành kèm theo Nghị định này.
Mặc dù vậy, tại phụ lục IV Nghị định số 181/2025/NĐ-CP đã quy định hàng hóa được hoàn thuế GTGT, hồ sơ, thủ tục, số thuế được hoàn, phương thức hoàn thuế, nhưng chưa quy định thủ tục lựa chọn, chấm dứt đại lý hoàn thuế, doanh nghiệp bán hàng hoàn thuế, lựa chọn sân bay, cảng biển quốc tế áp dụng hoàn thuế GTGT cho người nước ngoài và quy định trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức liên quan trong việc thực hiện hoàn thuế.
Do vậy, kể từ ngày 1/7/2025 Luật thuế GTGT số 48/2024/QH15 có hiệu lực thi hành, Cục Hải quan không có cơ sở trình Bộ Tài chính lựa chọn, chấm dứt ngân hàng thương mại là đại lý hoàn thuế GTGT cho người nước ngoài; lựa chọn sân bay, cảng biển quốc tế áp dụng hoàn thuế trên cơ sở đề nghị của UBND tỉnh, thành phố.
Tương tự vướng mắc của Cục Hải quan, Cục Thuế cũng không có cơ sở lựa chọn, chấm dứt doanh nghiệp bán hàng hoàn thuế GTGT cho người nước ngoài. Do đó, cơ quan soạn thảo cho rằng, cần thiết phải xây dựng quy định mới về hoàn thuế GTGT đối với hàng hóa của người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mang theo khi xuất cảnh theo quy định tại Luật thuế GTGT, Nghị định số 181/2025/NĐ-CP.
Các chuyên gia cho rằng, việc xây dựng quy định mới là cần thiết để đảm bảo sự liên tục và thông suốt của chính sách. Sự cần thiết ban hành văn bản này còn xuất phát từ yêu cầu đồng bộ hóa với Nghị định số 181/2025/NĐ-CP. Theo đó, dự thảo mới đã khéo léo “nội hóa” các tiêu chuẩn quản trị quốc tế, không chỉ bảo vệ nguồn thu ngân sách mà còn mở rộng đối tượng thụ hưởng.
Theo Bộ Tài chính, việc xây dựng dự thảo Thông tư hoàn thuế GTGT cho khách xuất cảnh, ngoài mục tiêu hoàn thiện quy định liên quan đến hoàn thuế GTGT cho người nước ngoài, tạo cơ sở pháp lý cho cơ quan Hải quan, doanh nghiệp, người nước ngoài thực hiện thống nhất, đúng quy định pháp luật còn hướng đến tạo thuận lợi cho hoạt động hoàn thuế của người nước ngoài, góp phần quảng bá hình ảnh của Việt Nam đối với du khách nước ngoài khi đến du lịch tại Việt Nam.
