Hải quan nỗ lực giảm tỷ lệ kiểm tra để tạo thuận lợi thương mại

Cơ quan Hải quan triển khai các giải pháp giảm tỷ lệ kiểm tra, qua đó giảm thời gian thông quan, chi phí cho doanh nghiệp.

Tỷ lệ luồng Vàng, Đỏ giảm

Số liệu thống kê của Cục Hải quan cho thấy, tỷ lệ phân luồng (Xanh, Đỏ, Vàng) có sự chuyển biến rõ rệt. Trong đó, tỷ lệ tờ khai luồng Xanh tăng và tỷ lệ tờ khai luồng Vàng, luồng Đỏ giảm đáng kể qua các năm.

Điều đáng nói, so với thời điểm trước khi ngành Hải quan triển khai Đề án “Giảm tỷ lệ kiểm tra trong thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu”, tỷ lệ tờ khai luồng Đỏ giảm từ 2,85% xuống còn 2,34%.

Cụ thể, so với thời điểm năm 2024, tỷ lệ kiểm tra (luồng Vàng và luồng Đỏ) của năm 2025 đã giảm 3,04% (gồm luồng Đỏ giảm 1,09%, luồng Vàng giảm 1,95%).

Tỷ lệ kiểm tra (luồng Vàng và luồng Đỏ) của 6 tháng cuối năm 2025 tiếp tục giảm 3,16% so với 5 tháng đầu năm 2025 (trong đó, luồng Đỏ giảm 0,42%, luồng Vàng giảm 2,74%).

Như vậy, về cơ bản việc triển khai các giải pháp nêu tại Đề án đạt mục tiêu phấn đấu mà ngành Hải quan đề ra (tỷ lệ luồng Vàng dưới 25% và tỷ lệ luồng Đỏ dưới 5%), qua đó giảm thời gian thông quan, chi phí cho doanh nghiệp.

Qua theo dõi, một số chi cục hải quan khu vực có tỷ lệ luồng Vàng, luồng Đỏ giảm tích cực như Chi cục Hải quan khu vực: III , IV, V, VIII…

Trao đổi với phóng viên, đại diện Ban Quản lý rủi ro (Cục Hải quan) cho biết, để triển khai hiệu quả Đề án, hầu hết các đơn vị hải quan khu vực đã ban hành kế hoạch và tổ chức, nghiên cứu triển khai đầy đủ các nội dung, nhiệm vụ liên quan đến các văn bản quy định, hướng dẫn triển khai Đề án.

Các chi cục hải quan đã phân công các đơn vị theo lĩnh vực chuyên môn chủ động nghiên cứu, tham gia ý kiến xây dựng các văn bản quy định, triển khai các biện pháp nghiệp vụ phù hợp, hiệu quả.

Đồng thời, tăng cường phối hợp, trao đổi thông tin giữa các đơn vị hải quan các cấp để phục vụ phân tích, đánh giá rủi ro, nâng cao chất lượng, hiệu quả áp dụng các tiêu chí phân luồng kiểm tra trong thông quan để thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp có liên quan.

Song song với đó, thường xuyên triển khai công tác kiểm soát nội bộ, kiểm tra việc chấp hành kỷ cương, kỷ luật trong thực thi công vụ; phát hiện, chấn chỉnh và xử lý kịp thời các biểu hiện gây phiền hà, sách nhiễu tiêu cực trong các hoạt động nghiệp vụ hải quan.

Kiến nghị cải cách thủ tục kiểm tra chuyên ngành

Theo Ban Quản lý rủi ro, về cơ bản các nhóm giải pháp đưa ra tại Đề án Giảm tỷ lệ kiểm tra trong thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu đã được các đơn vị triển khai theo phân công và bước đầu đạt được những kết quả tích cực.

Một số nhóm giải pháp đã triển khai như đẩy mạnh số hoá, giảm tỷ lệ kiểm tra đối với tiêu chí quy định cần tiếp tục thực hiện theo lộ trình của Dự án Hải quan số và phối hợp các bộ ngành.

Trong quá trình triển khai thực hiện Đề án, Cục Hải quan đã kiến nghị các bộ, ngành quản lý chuyên ngành bám sát 7 nội dung cải cách tại Quyết định số 38/QĐ-TTg để nghiên cứu, cụ thể hóa các nội dung sửa đổi, bổ sung, ban hành mới tại dự thảo Luật, Nghị định, Thông tư quy định về quản lý chuyên ngành.

Đơn cử như Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hoá, Luật An toàn thực phẩm, Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, Nghị định thay thế Nghị định số 15/2018/NĐ-CP hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm.

Đồng thời, tại dự thảo báo cáo Thủ tướng Chính phủ về việc tổng kết, đánh giá việc thực hiện Quyết định số 38/QĐ-TTg ngày 12/1/2021 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án cải cách mô hình kiểm tra chất lượng, kiểm tra an toàn thực phẩm đối với hàng hóa nhập khẩu, Cục Hải quan tiếp tục kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành khẩn trương rà soát các quy định còn chồng chéo, chưa thống nhất để sửa đổi, hoàn thiện hệ thống pháp luật chuyên ngành, đảm bảo mục tiêu cắt giảm thủ tục hành chính theo chỉ đạo của Chính phủ; ban hành quy chế phối hợp liên ngành về trao đổi thông tin, xử lý vi phạm liên quan đến hàng hóa nhập khẩu.

Cùng với đó, áp dụng quản lý rủi ro để giảm dần tỷ lệ kiểm tra trước thông quan, đồng thời tăng cường công tác kiểm tra chuyên ngành sau khi hàng hoá thông quan, lưu thông trên thị trường (hậu kiểm) để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước.