Xương sống của nền hành chính số
Nhằm đồng bộ hóa với Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, việc ban hành các quy định mới về hoàn thuế GTGT cho khách xuất cảnh không chỉ là yêu cầu cấp thiết để phù hợp với lộ trình pháp lý mà còn là bước đi chiến lược nhằm thực hiện chủ trương chuyển đổi số, cải cách tối đa thủ tục hành chính.
Dự thảo Thông tư nêu rõ, Hệ thống quản lý hoàn thuế GTGT cho người nước ngoài (gọi tắt là Hệ thống) là hệ thống tích hợp, lưu trữ, trao đổi thông tin liên quan đến việc hoàn thuế GTGT cho người nước ngoài giữa các cơ quan, tổ chức, cá nhân được quy định tại Thông tư này do Cục Hải quan chịu trách nhiệm xây dựng, quản lý và vận hành.
Các đối tượng được truy cập, kết nối và trao đổi thông tin với Hệ thống gồm: Cơ quan Hải quan; cơ quan Thuế; ngân hàng thương mại; doanh nghiệp bán hàng.
Theo Bộ Tài chính, nội dung cơ bản được kế thừa từ Thông tư số 92/2019/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 72/2014/TT-BTC. Để thuận tiện trong việc kiểm tra hoàn thuế, Cục Hải quan đề xuất bổ sung nội dung liên quan đến việc Hệ thống kết nối với Hệ thống hóa đơn điện tử của cơ quan Thuế (điểm c khoản 2 Điều 3 dự thảo Thông tư). Đồng thời, bổ sung quy định việc cơ quan Hải quan, cơ quan Thuế ban hành chuẩn định dạng thông điệp dữ liệu trao đổi, kết nối thông tin giữa hệ thống của hai bên (điểm h, khoản 2 Điều 3 dự thảo Thông tư).
 |
| Hoạt động tra cứu dữ liệu của cơ quan Hải quan . |
Dự nảo nêu rõ, việc quy định cụ thể Hệ thống là chiến lược quan trọng nhằm đồng bộ hóa hạ tầng pháp lý với Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, hướng tới việc thay đổi hoàn toàn phương thức tương tác giữa cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và du khách quốc tế.
Trọng tâm của toàn bộ sự thay đổi này xoay quanh việc xây dựng và vận hành một Hệ thống quản lý tích hợp thông minh, nơi mà mọi dữ liệu về thuế và hàng hóa được số hóa để phục vụ mục tiêu tăng trưởng du lịch và minh bạch hóa ngân sách quốc gia.
Theo đó, dự thảo Thông tư lần này đặt ra nguyên tắc bảo đảm tính minh bạch, phù hợp thông lệ quốc tế và đặc biệt là không làm phát sinh những chi phí hành chính không cần thiết cho các đơn vị thực thi. Mục đích cuối cùng của Hệ thống không chỉ là quản lý nguồn thu, mà còn là một công cụ quảng bá hình ảnh quốc gia, tạo nên trải nghiệm mua sắm thuận tiện cho du khách khi đến Việt Nam.
Lộ trình vận hành
Tiến trình triển khai Hệ thống này được vạch ra một cách bài bản, gắn liền với chủ trương đầu tư dự án Hải quan số theo Quyết định số 2819/QĐ-BTC ngày 14/8/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
Theo lộ trình dự kiến, tháng 1/2027 sẽ là dấu mốc quan trọng khi các cấu phần phục vụ thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu bắt đầu vận hành, hướng tới việc hoàn thiện tổng thể vào tháng 7/2027.
Khi đó, vai trò của doanh nghiệp bán hàng sẽ được nâng cấp thành một mắt xích trong chuỗi dữ liệu điện tử. Thay vì các thủ tục giấy tờ rườm rà, doanh nghiệp sẽ trực tiếp lập hóa đơn kiêm tờ khai hoàn thuế trên phần mềm kết nối với hệ thống chung, thực hiện ký số và truyền tin trực tiếp tới cơ quan Hải quan.
Các chứng từ in ra từ hệ thống này sẽ có giá trị như chứng từ điện tử, đảm bảo tính pháp lý cao nhất và tạo sự tin tưởng tuyệt đối cho khách hàng quốc tế. Việc truy cập, trao đổi thông tin giữa các đơn vị phải đảm bảo đúng thẩm quyền và phải ký số theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử.
Lộ trình dự kiến tháng 1/2027 Hệ thống mới đi vào hoạt động và Thông tư sẽ có hiệu lực vào tháng 7/2026. Tuy nhiên, theo ban soạn thảo, lúc này sẽ có điều khoản chuyển tiếp trong trường hợp Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan chưa đáp ứng và các hệ thống liên quan chưa được kết nối thì thực hiện theo quy định về Hệ thống tại Thông tư số 92/2019/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 72/2014/TT-BTC.
Đối với nghiệp vụ hoàn thuế GTGT cho người nước ngoài, Cục Hải quan dự kiến sẽ tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình thực hiện hoàn thuế nhằm nâng cao hơn nữa tính tự động, cắt giảm thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho hoạt động hoàn thuế của người nước ngoài, góp phần quảng bá hình ảnh Việt Nam đối với du khách quốc tế khi đến du lịch tại Việt Nam.
