Chỉ doanh nghiệp nhà nước đủ điều kiện được nhập khẩu thuốc lá điếu, xì gà

Theo quy định mới, chỉ doanh nghiệp nhà nước đủ điều kiện mới được nhập khẩu thuốc lá điếu, xì gà.

Siết điều kiện, minh bạch đầu mối nhập khẩu

Ngày 24/02/2026, Bộ Công Thương ban hành Thông tư số 07/2026/TT-BCT sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 37/2013/TT-BCT về nhập khẩu thuốc lá điếu, xì gà.

Điểm cốt lõi của lần sửa đổi này là xác lập rõ cơ chế thương mại nhà nước trong hoạt động nhập khẩu mặt hàng đặc thù, nhạy cảm, tác động trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và nguồn thu ngân sách.

Theo quy định mới, Bộ Công Thương chỉ định các doanh nghiệp, thương nhân có Giấy phép sản xuất sản phẩm thuốc lá và do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ là thương nhân nhập khẩu thuốc lá điếu, xì gà.

Đáng chú ý, thương nhân phải trực tiếp thực hiện hoạt động nhập khẩu, không được ủy quyền, ủy thác cho thương nhân khác. Quy định này chấm dứt tình trạng “đứng tên hộ”, bảo đảm trách nhiệm pháp lý gắn liền với chủ thể được cấp phép.

Thông tư cũng sửa đổi khoản 3 Điều 7 theo hướng yêu cầu thương nhân nhập khẩu thuốc lá điếu phải công bố hợp quy theo quy chuẩn quốc gia; thương nhân nhập khẩu xì gà phải công bố tiêu chuẩn áp dụng phù hợp với quy định hiện hành, đồng thời bãi bỏ khoản 4 Điều 7 của Thông tư số 37/2013/TT-BCT. Cùng với đó, cụm từ “Cục Xuất nhập khẩu - Bộ Công Thương” được thay thế bằng “Cơ quan cấp phép” tại các điều khoản liên quan, bảo đảm thống nhất đầu mối thực thi.

Danh mục hàng hóa nhập khẩu được xác định cụ thể tại Phụ lục I, gồm các mặt hàng thuộc nhóm mã HS 24.02 và 2402 như: xì gà, xì gà xén hai đầu, xì gà nhỏ và thuốc lá điếu từ lá thuốc lá hoặc nguyên liệu thay thế, với các mã chi tiết 2402.10.00; 2402.20.10; 2402.20.20; 2402.20.90; 2402.90.10; 2402.90.20. Việc quy định rõ mã HS 8 số giúp cơ quan chức năng kiểm soát chặt chẽ chủng loại và lưu lượng hàng hóa.

Tăng hậu kiểm, ràng buộc trách nhiệm pháp lý

Bên cạnh việc thu hẹp đầu mối, Thông tư số 07/2026/TT-BCT cũng siết chặt quy trình, hồ sơ và trách nhiệm trong từng khâu thực hiện.

Khi làm thủ tục nhập khẩu, ngoài hồ sơ theo quy định của cơ quan Hải quan, thương nhân phải xuất trình 01 bản chính Đơn đăng ký nhập khẩu tự động thuốc lá điếu, xì gà đã được Cơ quan cấp phép xác nhận hoặc nộp qua Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan, đồng thời chịu trách nhiệm về tính hợp pháp, đầy đủ của chứng từ nộp.

Trước khi làm thủ tục nhập khẩu, thương nhân phải nộp 01 bộ hồ sơ tại UBND tỉnh, thành phố nơi đặt trụ sở chính hoặc qua dịch vụ bưu chính công ích, trực tuyến của Cơ quan cấp phép. Hồ sơ gồm: 02 bản Đơn đăng ký nhập khẩu tự động theo mẫu; bản sao hợp đồng nhập khẩu; bản sao hóa đơn thương mại; bản sao vận đơn hoặc chứng từ vận tải (nếu có); bản sao Giấy phép sản xuất sản phẩm thuốc lá. Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư quy định cụ thể mẫu đơn và các thông tin phải kê khai như tên hàng, mã HS 8 số, số lượng, trị giá, nước xuất khẩu, sản lượng được phép sản xuất và nhập khẩu hàng năm để tiêu thụ trong nước.

Về tổ chức thực hiện, Cơ quan cấp phép có trách nhiệm kiểm tra hoặc phối hợp kiểm tra hoạt động nhập khẩu. Trường hợp thương nhân vi phạm ở mức xử lý hành chính, Cơ quan cấp phép xem xét không xác nhận Đơn đăng ký nhập khẩu tự động cho đến khi khắc phục xong vi phạm. Nếu vi phạm đến mức xem xét xử lý hình sự, thương nhân không được làm đầu mối nhập khẩu theo cơ chế thương mại nhà nước cho đến khi được miễn hình phạt hoặc xóa án tích theo quy định pháp luật.

Việc bãi bỏ Điều 11 của Thông tư số 37/2013/TT-BCT và thay thế các phụ lục kèm theo cho thấy tinh thần rà soát, cập nhật toàn diện. Không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật, Thông tư số 07/2026/TT-BCT thể hiện rõ định hướng tăng cường quản lý nhà nước đối với mặt hàng đặc biệt, bảo đảm minh bạch, đúng thẩm quyền, đúng trách nhiệm, đồng thời nâng cao hiệu lực thực thi kể từ ngày 10/4/2026.