 |
| Phó Cục trưởng Cục Hải quan Lưu Mạnh Tưởng phát biểu chỉ đạo. |
Thống nhất nhận thức và cách thức triển khai
Ngày 14/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 153/2026/NĐ-CP ngày 14/5/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 01/2015/NĐ-CP ngày 2/1/2015 quy định chi tiết phạm vi địa bàn hoạt động hải quan, trách nhiệm phối hợp trong phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 12/2018/NĐ-CP ngày 23/01/2018.
Nghị định số 153 có hiệu lực từ ngày 5/7/2026.
Để triển khai Nghị định, ngày 25/6, tại cơ quan Cục Hải quan, Phó Cục trưởng Cục Hải quan Lưu Mạnh Tưởng chủ trì Hội nghị tập huấn nhằm quán triệt những nội dung mới của nghị định, thống nhất nhận thức và cách thức triển khai trong toàn ngành Hải quan.
Phó Cục trưởng Lưu Mạnh Tưởng cho biết: Hội nghị cũng nhằm nâng cao năng lực tổ chức thực hiện cho công chức hải quan, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình áp dụng, bảo đảm nghị định được thực hiện đồng bộ, hiệu quả, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan và công tác phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.
Theo Cục Hải quan, Nghị định số 153 được ban hành nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Hải quan về phạm vi địa bàn hoạt động hải quan và trách nhiệm phối hợp của các cơ quan trong công tác phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.
Mặt khác, Nghị định cũng thể chế hóa các chủ trương, định hướng của Đảng và bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật khi nhiều văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đã được sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới, như các quy định về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, quản lý cửa khẩu biên giới đất liền, khu công nghệ số tập trung, trung tâm tài chính quốc tế, khu công nghệ cao và các địa điểm kiểm tra, giám sát hải quan.
Ngoài ra, qua tổng kết thực tiễn thi hành Nghị định số 01/2015/NĐ-CP và Nghị định số 12/2018/NĐ-CP cho thấy, mặc dù các quy định hiện hành đã góp phần tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan và công tác phối hợp phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, song vẫn phát sinh một số khó khăn, vướng mắc, bất cập trong quá trình tổ chức thực hiện.
Vì vậy, việc ban hành Nghị định số 153/2026/NĐ-CP là cần thiết nhằm kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, bảo đảm sự đồng bộ của hệ thống pháp luật, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, đồng thời nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về hải quan và công tác phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.
 |
| Lực lượng hải quan và Bộ đội Biên phòng phối hợp bắt giữ tội phạm ma túy. |
Bổ sung “cửa khẩu đường sắt”
Các nội dung sửa đổi, bổ sung đáng chú ý tại Nghị định như sửa đổi, bổ sung quy định về phạm vi địa bàn hoạt động hải quan tại các khu vực cửa khẩu đường bộ, cửa khẩu biên giới đường thủy nội địa theo hướng tất cả các cửa khẩu đường bộ đều có ranh giới, phạm vi cụ thể, rõ ràng bằng các tiêu chí như: Mốc giới hoặc tọa độ, chiều sâu, vị trí tiếp giáp, chiều dài... gắn với tên gọi địa giới hành chính theo tên gọi của tỉnh, xã mới sau sắp xếp để phù hợp với quy định tại Điều 7 Luật Hải quan, phù hợp với thực tiễn, đảm bảo hoạt động kiểm tra, giám sát, kiểm soát về hải quan và tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu.
Bổ sung cụm từ “lối thông quan, đường chuyên dụng vận chuyển hàng hóa”, bổ sung cụm từ “cửa khẩu đường sắt” để đảm bảo phù hợp với thực tiễn và quy định tại Nghị định số 112/2014/NĐ-CP ngày 21/11/2014, đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị định số 34/2023/NĐ-CP ngày 16/6/2023 của Chính phủ.
Nghị định số 153 cũng thu hẹp, đưa ra khỏi phạm vi địa bàn hoạt động hải quan đối với 20 cửa khẩu phụ do không phát sinh hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu để đảm bảo phù hợp với quy định địa bàn hoạt động hải quan, tạo điều kiện cho cơ quan Hải quan tập trung bố trí nguồn lực, cơ sở vật chất tại các khu vực cửa khẩu có lưu lượng hàng hóa lớn, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu và thương mại quốc tế, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan.
Đáng chú ý, Nghị định số 153 bổ sung 1 khoản tại Điều 1 như sau: “Đối với cửa khẩu, lối thông quan, đường chuyên dụng vận chuyển hàng hóa, lối mở biên giới hoặc địa điểm khác chưa được xác định là phạm vi địa bàn hoạt động hải quan theo quy định nghị định này, khi được cơ quan có thẩm quyền mở, nâng cấp, công bố cho phép hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, có đủ lực lượng kiểm tra, kiểm soát chuyên ngành, điều kiện cơ sở hạ tầng kỹ thuật phục vụ quản lý nhà nước theo quy định của pháp luật thì địa bàn hoạt động hải quan được xác định theo phạm vi khu vực cửa khẩu đã được Chính phủ hoặc UBND tỉnh, thành phố quyết định”.
Theo Cục Hải quan, việc bổ sung nội dung trên để đảm bảo công tác quản lý nhà nước về hải quan, không để trống lĩnh vực quản lý cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thương mại biên giới theo quy định của pháp luật liên quan.
Đối với phạm vi địa bàn hoạt động hải quan tại các khu vực ngoài cửa khẩu được sửa đổi, bổ sung quy định như sau: Bổ sung các địa điểm cơ quan Hải quan làm thủ tục hải quan hoặc giám sát hải quan hoặc kiểm soát hải quan hoặc kiểm tra thực tế hàng hóa theo quy định của pháp luật về hải quan để phù hợp với quy định của Luật Hải quan và các văn bản pháp luật khác có liên quan.
Cụ thể, bổ sung: Trụ sở, kho hàng, cơ sở sản xuất của doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh hàng hoá chịu sự giám sát, kiểm soát hải quan tại các khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu kinh tế, Trung tâm tài chính quốc tế; cơ sở sản xuất của doanh nghiệp chế xuất; trụ sở, kho hàng, cơ sở sản xuất của tổ chức, cá nhân nhập khẩu hàng hóa để gia công, sản xuất xuất khẩu, kho hàng không kéo dài…
Cơ quan Hải quan chủ trì phòng, chống buôn lậu trong địa bàn hải quan
Đối với nội dung sửa đổi, bổ sung liên quan đến quy định phối hợp và trách nhiệm chủ trì, phối hợp phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới trong địa bàn hoạt động hải quan, Nghị định số 153 bổ sung quy định trao đổi, cung cấp thông tin bằng hình thức tài liệu, dữ liệu điện tử tại khoản 1 Điều 11 để thực hiện “đẩy mạnh chuyển đổi số” theo Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị và Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 3/6/2020 của Thủ tướng Chính phủ.
Nghị định số 153 cũng quy định rõ trong địa bàn hoạt động hải quan, cơ quan Hải quan chủ trì thực hiện nhiệm vụ phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới theo quy định của pháp luật hải quan, đảm bảo phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 về mối quan hệ công tác giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị.
