 |
| Chậm cấp C/0 ảnh hưởng tới sản xuất xuất khẩu của doanh nghiệp dệt mau. Ảnh: Thu Hòa |
Chậm cấp C/O, doanh nghiệp đối mặt nhiều rủi ro
Ngày 13/8, bà Phan Thị Thanh Xuân, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Da - Giày - Túi xách Việt Nam (Lefaso) đã ký công văn kiến nghị Bộ Công Thương khẩn cấp tháo gỡ khó khăn trong thủ tục cấp Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) cho doanh nghiệp ngành da giày, may mặc.
Theo Lefaso, thời gian qua, hiệp hội nhận được nhiều phản ánh từ các doanh nghiệp hội viên và nhà máy sản xuất xuất khẩu giày dép, may mặc về tình trạng chậm cấp C/O, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ chứng từ và hoạt động giao hàng.
Qua tổng hợp và rà soát thực tế, các nhà máy sản xuất xuất khẩu da giày, may mặc đang gặp tình trạng chậm cấp một số mẫu C/O quan trọng, gồm C/O mẫu B dùng cho thị trường chưa hoặc không có FTA, đặc biệt là Mỹ; C/O mẫu E dùng cho thị trường ASEAN; C/O mẫu VC dùng cho Chile theo FTA Việt Nam - Chile.
Theo Lefaso, tình trạng chậm trễ chủ yếu phát sinh từ giai đoạn chuyển giao cơ quan cấp C/O từ Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) về sở công thương địa phương, làm phát sinh các điểm nghẽn kỹ thuật.
Thứ nhất, doanh nghiệp phải đăng ký lại hồ sơ thương nhân với thời gian kéo dài, có thể lên tới 10 ngày. Trong thời gian chờ phê duyệt, doanh nghiệp không thể nộp hồ sơ xin C/O, gây gián đoạn việc chuẩn bị chứng từ xuất khẩu.
Thứ hai, các sở công thương địa phương quá tải do phải tiếp nhận lượng lớn hồ sơ từ nhiều ngành hàng. Trong giai đoạn đầu chuyển đổi, quy trình và nhân sự chưa ổn định, làm thời gian rà soát và xét duyệt C/O bị kéo dài.
Theo phản ánh của doanh nghiệp, việc chậm cấp C/O đang khiến doanh nghiệp xuất khẩu đối mặt nguy cơ tăng chi phí.
Cụ thể, việc chậm trễ cấp C/O tác động trực tiếp đến doanh nghiệp, chuỗi cung ứng và hoạt động xuất khẩu sang các thị trường trọng điểm như Mỹ, Nam Phi, Chile và khu vực châu Á như Trung Quốc, Đài Loan, Philippines, Malaysia, Indonesia, Singapore, Thái Lan…
Doanh nghiệp phát sinh chi phí thuế và rủi ro tài chính khi khách hàng tại nước nhập khẩu không kịp áp dụng ưu đãi thuế quan theo các FTA. Doanh nghiệp đối tác phải tạm nộp trước mức thuế MFN cao, sau đó mới làm thủ tục hoàn thuế, gây mất thời gian, chi phí và đọng vốn lưu động.
Cùng với đó là nguy cơ ách tắc logistics và tăng chi phí lưu kho. Tại các thị trường bắt buộc phải trình C/O ngay khi thông quan, việc chậm C/O khiến lô hàng bị giữ lại tại cảng, phát sinh chi phí lưu kho, lưu bãi và nguy cơ bị phạt do chậm tiến độ.
Việc giao hàng và hoàn tất chứng từ không đúng tiến độ cũng ảnh hưởng đến uy tín thương hiệu và đơn hàng do làm xáo trộn kế hoạch phân phối của các nhãn hàng quốc tế. Điều này làm giảm uy tín của ngành sản xuất Việt Nam, khiến đối tác cân nhắc điều chuyển đơn hàng sang quốc gia khác.
Đặc biệt, Lefaso cho rằng rủi ro đối với C/O mẫu B tại thị trường Mỹ là rất nghiêm trọng. Mặc dù là C/O không ưu đãi, C/O mẫu B là căn cứ pháp lý quan trọng xác định nguồn gốc sản phẩm. Nếu thiếu C/O mẫu B khi nhập khẩu vào Hoa Kỳ, hàng hóa Việt Nam có nguy cơ bị nghi ngờ hoặc xem xét áp thuế như hàng hóa có xuất xứ từ Trung Quốc.
Khi đó, doanh nghiệp có thể phải chịu các mức thuế phòng vệ thương mại rất cao như thuế chống bán phá giá, thuế đối kháng hoặc thuế bổ sung khác, đe dọa trực tiếp tới tính ổn định của kim ngạch xuất khẩu sang Hoa Kỳ.
Kiến nghị cơ chế chuyển tiếp, xử lý nhanh hồ sơ C/O
Để nhanh chóng khắc phục tình trạng trên, đảm bảo hoạt động xuất khẩu ngành da - giày không bị đứt gãy trong giai đoạn cao điểm, Lefaso kiến nghị Bộ Công Thương xem xét các giải pháp khẩn cấp.
Trước hết, Lefaso đề nghị cho phép cơ chế chuyển tiếp tự động, kế thừa dữ liệu hồ sơ thương nhân đã đăng ký trên hệ thống quản lý và cấp chứng nhận xuất xứ điện tử sang sở công thương, tránh yêu cầu doanh nghiệp làm lại từ đầu.
Trong giai đoạn chuyển đổi, hiệp hội đề xuất cho tiếp nhận, phê duyệt song song hoặc áp dụng cơ chế “hồ sơ thương nhân tạm thời” để doanh nghiệp được nộp hồ sơ xin C/O song song với quá trình thẩm định.
Lefaso cũng kiến nghị tăng cường năng lực xử lý tại các sở công thương địa phương, bao gồm bổ sung nhân sự, tập huấn và hỗ trợ kỹ thuật cho các sở công thương có nhiều nhà máy như TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai.
Bên cạnh đó, hiệp hội đề nghị nghiên cứu cơ chế làm ngoài giờ hoặc fast-track cho các lô hàng gấp, hàng đi thị trường xa.
Đặc biệt, Lefaso kiến nghị tối ưu hóa tính năng trên hệ thống quản lý và cấp C/O điện tử, giảm thao tác thủ công và hướng tới tự động hóa cấp C/O cho doanh nghiệp tuân thủ tốt.
