INFOGRAPHIC: Kết quả đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả nửa đầu năm 2026

Tháng 6/2026 tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt 104,2 tỷ USD. Đây cũng được xem là lần đầu tiên trong lịch sử ngoại thương của Việt Nam đạt được quy mô kim ngạch xuất nhập khẩu 100 tỷ USD/tháng.

Kết quả thu ngân sách của ngành Hải quan trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt mức tăng trưởng vượt trội so với cùng kỳ năm 2025. Ngoại trừ tháng 2 giảm nhẹ, nguồn thu các tháng còn lại đều bùng nổ, đặc biệt duy trì ở mức rất cao trong suốt quý II và xác lập đỉnh điểm vào tháng 5 với 51.429 tỷ đồng.

Quán triệt Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngành Thuế tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa công tác quản lý thuế theo hướng lấy dữ liệu làm nền tảng, ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý. Trong 6 tháng đầu năm 2026, nhiều chỉ tiêu quan trọng đạt kết quả tích cực, từ khai, nộp thuế điện tử, hóa đơn điện tử, hoàn thuế thu nhập cá nhân tự động đến xây dựng hồ sơ người nộp thuế 360°, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và tăng cường quản trị rủi ro.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Cục Hải quan tập trung nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm và đạt được nhiều kết quả nổi bật trên các mặt công tác.

Tại Quyết định số 31/2026/QĐ-TTg ngày 29/6/2026, Chính phủ quy định Danh mục hàng hóa nhập khẩu phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập. Theo đó, đối với hàng hóa thuộc Danh mục, người khai hải quan được quyền lựa chọn nơi làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập hoặc địa điểm làm thủ tục hải quan ngoài cửa khẩu trong 11 trường hợp.

6 tháng đầu năm 2026, tổng thu ngân sách nhà nước do Cục Thuế quản lý ước đạt trên 1.382.330 tỷ đồng, bằng 61,6% dự toán năm, tăng 16,4% so với cùng kỳ.

Theo Danh mục được ban hành kèm theo Quyết định số 31/2026/QĐ-TTg, kể từ ngày 18/8/2026, 12 nhóm hàng hóa nhập khẩu phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập.

Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 mang đến những thay đổi bước ngoặt về đăng ký và quản lý mã số thuế. Đáng chú ý, mã số thuế cá nhân sẽ chính thức đồng nhất với số định danh, đồng thời cắt giảm tối đa các thủ tục giấy tờ nhờ kết nối dữ liệu quốc gia.

Thống kê mới nhất của Cục Hải quan ghi nhận, từ đầu năm đến 15/6, kim ngạch nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử đạt xấp xỉ 100 tỷ USD, tăng trưởng mạnh so với cùng kỳ 2025 và tiếp tục duy trì vị trí là nhóm hàng có quy mô kim ngạch lớn nhất của cả nước.

Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 tạo nền tảng cho mô hình quản lý thuế hiện đại với 6 thay đổi lớn: quản lý theo mức độ tuân thủ và rủi ro, tăng quyền chủ động của người nộp thuế (NNT), số hóa toàn diện, chuyển từ quản lý sang phục vụ, hội nhập chuẩn mực quốc tế và nuôi dưỡng nguồn thu bền vững.

Căn cứ theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), các hành vi trốn thuế và gian lận hóa đơn không chỉ bị xử phạt hành chính mà còn phải đối mặt với những chế tài hình sự nghiêm khắc. Tùy vào tính chất và mức độ vi phạm, cá nhân phạm lỗi có thể bị phạt tù lên đến 7 năm, trong khi các pháp nhân thương mại có thể đối mặt với mức phạt tiền tới 10 tỷ đồng hoặc bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn

Theo quy định mới nhất tại Nghị định 125/2020/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP), các hành vi vi phạm về hóa đơn và trốn thuế đang bị siết chặt với khung hình phạt rất nặng. Không chỉ dừng lại ở việc phạt tiền từ 20 đến 50 triệu đồng cho hành vi mua bán hóa đơn, người nộp thuế còn đối mặt với mức phạt gấp 3 lần số thuế trốn nếu có từ 3 tình tiết tăng nặng trở lên.

Điều 73, Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 quy định về phân loại hồ sơ hoàn thuế, trong đó quy định rõ 7 trường hợp thuộc diện "Kiểm trước, hoàn sau" và diện được ưu tiên "Hoàn trước, kiểm sau" từ đó giúp doanh nghiệp tự nhận diện mình thuộc nhóm nào để quá trình hoàn thuế diễn ra nhanh chóng đúng pháp luât.

Nghị quyết số 19/2026/QH16 của Quốc hội ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay có hiệu lực thi hành từ ngày 16/4/2026 đến hết ngày 30/6/2026. Sau hơn 3 tháng triển khai thực hiện, số giảm thu ngân sách từ các loại thuế trên ước khoảng 22.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 7.300 tỷ đồng mỗi tháng.

Luật thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 chính thức quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm trong khấu trừ và hoàn thuế nhằm bảo vệ ngân sách nhà nước và đảm bảo tính minh bạch công bằng. Trong đó có 8 hành vi bị nghiêm cấm trong khấu trừ hoàn thuế mà các tổ chức, cá nhân tuyệt đối không được mắc phải.