Hải quan khu vực III đánh giá tác động từ chiến sự tại Trung Đông

Khu vực cảng Hải Phòng là đầu mối giao thương quốc tế lớn nhất miền Bắc. Ảnh: T.Bình.

Tỷ trọng kim ngạch không lớn

Theo tính toán của Chi cục Hải quan khu vực III, các thị trường ở Trung Đông chiếm tỷ trọng không lớn trong tổng kim ngạch XNK làm thủ tục tại đơn vị.

Cụ thể, năm 2025 và 2 tháng đầu năm 2026, thị trường Trung Đông chỉ chiếm khoảng 0,6% tổng kim ngạch XNK của toàn Chi cục.

Năm 2025, hàng xuất khẩu sang thị trường Trung Đông chủ yếu là than ép mùn cưa, thanh nhôm đã định hình; hàng nhập khẩu chủ yếu là nhựa đường, dầu thủy lực, nhôm thỏi.

Trong 2 tháng đầu năm 2026, hàng xuất khẩu chủ yếu là than ép mùn cưa, thanh nhôm đã định hình, gỗ ván bóc; hàng nhập khẩu chủ yếu là nhựa đường, bitum dầu mỏ, nhôm thỏi chưa gia công, gỗ lim, lốp xe, xe ô tô.

Tương tự kim ngạch XNK, số thu thuế đối với hàng hóa XNK với các thị trường Trung Đông cũng chỉ chiếm con số khiêm tốn khoảng 0,9% trên tổng thu của toàn Chi cục.

Chiến sự tại Trung Đông chưa tác động nhiều đến hoạt động của Chi cục Hải quan khu vực III. Tuy nhiên, cuộc chiến có tác động gián tiếp đối với vận tải biển và logistics quốc tế.

Cụ thể, chiến sự tại Trung Đông không chỉ ảnh hưởng đến các tuyến vận tải trực tiếp đi, đến khu vực này, mà còn làm gián đoạn một trong những trục giao thương huyết mạch của thế giới (kết nối châu Á - châu Âu - Địa Trung Hải).

Việc nhiều hãng tàu quốc tế ngừng hoặc hạn chế đi qua các khu vực rủi ro cao, buộc phải chuyển hướng qua Mũi Hảo Vọng (Cape of Good Hope) thay vì tuyến ngắn qua eo biển Hormuz, đã và đang tạo ra các hệ quả dây chuyền.

Vì vậy, thời gian hành trình kéo dài thêm 10 đến 15 ngày so với tuyến truyền thống; chi phí vận tải tăng bình quân khoảng 3.000 USD/container, thậm chí cao hơn đối với container lạnh, hàng nguy hiểm hoặc mùa cao điểm; phát sinh thêm chi phí nhiên liệu, bảo hiểm chiến tranh, phí rủi ro, chi phí vốn do kéo dài chu kỳ quay vòng hàng hóa…

Đáng lưu ý, các thị trường không nằm trong Trung Đông nhưng có luồng hàng quá cảnh qua khu vực này (châu Âu, Bắc Phi, một phần châu Mỹ) đều bị ảnh hưởng gián tiếp, làm gia tăng chi phí nhập khẩu nguyên liệu và xuất khẩu thành phẩm của doanh nghiệp Việt Nam.

Hoạt động nghiệp vụ tại Hải quan khu vực III. Ảnh: T.Bình.

Hỗ trợ doanh nghiệp 24/7

Ngoài các tác động nêu trên, Chi cục Hải quan khu vực III cũng kịp thời báo cáo lãnh đạo TP. Hải Phòng những tác động đối với thành phố và kiến nghị các giải pháp cụ thể.

Theo đó, để đảm bảo ổn định và thúc đẩy hoạt động XNK của doanh nghiệp trong thời gian tới, Chi cục tiếp tục chủ động theo dõi, đánh giá kim ngạch, số thu của các doanh nghiệp có hoạt động XNK với thị trường Trung Đông để kịp thời tham mưu các giải pháp phù hợp.

Đồng thời, lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực III giao các đơn vị hải quan cửa khẩu liên hệ với hãng tàu, hãng vận tải và doanh nghiệp có hoạt động XNK vào thị trường Trung Đông để hỗ trợ kết nối, có phương án tối ưu trong việc sắp xếp hoặc thay đổi lịch trình vận chuyển hàng hóa.

Giao các đơn vị hải quan ngoài cửa khẩu làm việc trực tiếp với các doanh nghiệp có đơn hàng gia công, sản xuất xuất khẩu để nắm bắt tình hình, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp. Đặc biệt là phân công, bố trí công chức hỗ trợ doanh nghiệp 24/7 trong trường hợp doanh nghiệp có thay đổi về lịch trình, tuyến đường vận chuyển hàng hóa…

Chi cục Hải quan khu vực III cũng đề nghị Sở Tài chính phối hợp theo dõi sát diễn biến của hoạt động logistics quốc tế, đặc biệt là diễn biến cước tàu và giá dầu, để chủ động cập nhật kịch bản điều hành thu ngân sách nhà nước.

Định kỳ báo cáo UBND thành phố về tác động thực tế đến thu ngân sách, kim ngạch và sản lượng hàng hóa XNK qua cảng, làm cơ sở điều chỉnh linh hoạt các chỉ tiêu ngắn hạn và chỉ tiêu cả năm 2026 nếu cuộc xung đột kéo dài.

Tham mưu UBND thành phố chỉ đạo đồng bộ các giải pháp phát triển logistics, hạ tầng càng biển, kết nối hậu cần, nhằm giữ vững vai trò trung tâm trung chuyển hàng hóa phía Bắc của TP. Hải Phòng...

Việc kịp thời đánh giá, phân tích những tác động, ảnh hưởng của cuộc chiến tại Trung Đông đối với hoạt động của đơn vị và TP. Hải Phòng nói chung và đề xuất, kiến nghị các giải pháp đã thể hiện tinh thần, trách nhiệm cao của Hải quan khu vực III, đồng thời cho thấy sự đồng hành chặt chẽ của cơ quan Hải quan với cộng đồng doanh nghiệp.