Hải quan cảng Phú Mỹ: Ứng dụng công nghệ, hỗ trợ doanh nghiệp hiệu quả

Công chức Hải quan cửa khẩu cảng Phú Mỹ hướng dẫn doanh nghiệp tra cứu thông tin trên phần mềm ứng dụng công nghệ thông tin. Ảnh:T.H

Lấy doanh nghiệp làm trọng tâm phục vụ

Quản lý địa bàn có nhiều cảng biển, ông Tăng Tiến Dương – Phó Đội trưởng Hải quan cửa khẩu cảng Phú Mỹ cho biết, việc đẩy mạnh ứng dụng CNTT tại đơn vị không chỉ là sự nâng cấp kỹ thuật mà là cuộc cách mạng thay đổi toàn diện diện mạo và tư duy quản lý. Chúng tôi đã chuyển dịch thành công từ phương thức "Thủ công – Tiền kiểm – Cục bộ" sang mô hình "Điện tử – Hậu kiểm – Kết nối toàn diện". Sự thay đổi này giúp quy trình minh bạch hơn, giải phóng nguồn lực con người và đặt doanh nghiệp vào vị trí trung tâm phục vụ.

Cụ thể, hệ thống VNACCS/VCIS đã tự động hóa khâu thông quan, rút ngắn thời gian xử lý từ hàng giờ xuống chỉ còn vài giây đối với luồng Xanh. Trong khâu giám sát, việc triển khai hệ thống VASSCM kết nối với các doanh nghiệp cảng đã loại bỏ hoàn toàn việc xác nhận giấy tờ thủ công tại cổng cảng, giúp hàng hóa qua khu vực giám sát nhanh chóng, giảm ách tắc cục bộ.

Điểm nhấn trong công tác tạo thuận lợi thương mại chính là việc áp dụng cơ chế phân công tờ khai tự động ngẫu nhiên, vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, vừa đảm bảo tính khách quan. “Tuy nhiên, để khắc phục "khoảng trống thông tin" khi doanh nghiệp chưa biết ai thụ lý hồ sơ của mình để liên hệ khi cần gấp, chúng tôi đã triển khai sáng kiến ứng dụng tra cứu thông tin trực tuyến, giúp doanh nghiệp chủ động hoàn toàn mà không cần đến trụ sở của cơ quan Hải quan”, ông Dương nhấn mạnh.

Theo Hải quan cửa khẩu cảng Phú Mỹ, sáng kiến “Ứng dụng tra cứu thông tin công chức xử lý tờ khai tại Hải quan cửa khẩu cảng Phú Mỹ trên website www.phumycustoms.com được xây dựng xuất phát từ vướng mắc là dù hệ thống VNACCS/VCIS đã phân công tờ khai tự động, nhưng lại chưa có chức năng phản hồi cho doanh nghiệp công chức hải quan đang xử lý.

Trong bối cảnh hàng hóa xuất nhập khẩu cần xử lý gấp hoặc cần cập nhật kết quả kiểm tra chuyên ngành, việc doanh nghiệp không biết công chức xử lý để liên hệ, gây ra sự lúng túng và lãng phí thời gian. Công cụ tra cứu giúp tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan, như dễ dàng tra cứu thông tin về tên, số điện thoại của công chức được phân công kiểm tra hồ sơ để chủ động trong việc thực hiện thủ tục hải quan, từ đó góp phần giảm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, Hải quan cửa khẩu cảng Phú Mỹ cũng kịp thời nắm bắt sự thay đổi vượt bậc của công nghệ, đặc biệt là ứng dụng AI hỗ trợ nâng cao chất lượng công tác chuyên môn nghiệp vụ trong phân loại hàng hóa, xác định mã số HS code của hàng hóa xuất nhập khẩu.

Đơn vị đã xây dựng và áp dụng mô hình trí tuệ nhân tạo hỗ trợ phân loại và xác định mã số HS code đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Ứng dụng này giúp rút ngắn thời gian phân loại thay vì tra cứu thủ công mất nhiều giờ, nay chỉ mất vài phút để có được đề xuất mã HS và các cơ sở pháp lý liên quan; đồng thời nâng cao tính chính xác và thống nhất.

Doanh nghiệp đồng thuận, đánh giá cao

Những sáng kiến cải tiến nêu trên đã mang lại hiệu ứng tích cực cho cả cơ quan Hải quan và cộng đồng doanh nghiệp. Quy trình nghiệp vụ được tinh gọn, tự động hóa hơn, thời gian thông quan và thông tin phản hồi cho doanh nghiệp được rút ngắn đáng kể. Doanh nghiệp đánh giá cao sự minh bạch, tiện lợi khi có thể tự tra cứu thông tin hồ sơ mọi lúc mọi nơi thay vì phải làm việc trực tiếp, giúp giảm chi phí đi lại và tránh tình trạng chờ đợi.

Ông Nguyễn Quốc Văn - Giám đốc Công ty TNHH Giao Nhận Vận Tải Vatraco đánh giá, chuyển đổi số tại Hải quan cửa khẩu cảng Phú Mỹ đã mang lại cuộc "lột xác" về hiệu quả logistics cho doanh nghiệp. Tác động lớn nhất là việc giảm phi giấy tờ trong quy trình. Trước đây, nhân viên giao nhận của Vatraco phải túc trực tại cảng cả ngày để chạy hồ sơ giấy, thì nay 99% công việc từ khai báo, sửa đổi, đến nộp thuế đều thực hiện từ xa qua phần mềm ECUS hoặc cổng dịch vụ công trực tuyến.

“Đặc biệt, hệ thống giám sát tự động là bước đột phá giúp xe container của chúng tôi qua cổng cảng chỉ mất vài phút thay vì xếp hàng chờ đóng dấu như trước. Điều này giúp chúng tôi tăng vòng quay xe, giảm chi phí nhiên liệu và nhân sự hiện trường, từ đó tối ưu hóa giá thành dịch vụ logistics cho khách hàng”, ông Văn chia sẻ.

Ông Văn cũng rất ấn tượng về cách tương tác và hỗ trợ linh hoạt của cơ quan Hải quan. Ngoài các kênh chính thống, cán bộ hải quan hỗ trợ giải đáp vướng mắc nhanh qua các nhóm Zalo hoặc qua ứng dụng tra cứu thông tin riêng của Chi cục đã giúp việc xử lý sự cố kịp thời hơn rất nhiều.

Là doanh nghiệp sản xuất với lưu lượng hàng hóa XNK lớn, ông Nguyễn Minh Khoa - Phó phòng XNK Công ty TNHH Một thành viên Hoa Sen Phú Mỹ cho biết, thời gian chính là tiền bạc. Trước đây, khi hệ thống phân luồng xong, doanh nghiệp thường rơi vào trạng thái “thụ động”, không biết tờ khai đang nằm ở đâu. Việc cơ quan Hải quan triển khai phân công tự động kết hợp với công khai thông tin người xử lý đã chuyển chúng tôi sang thế "chủ động".

Với chương trình hiện nay, doanh nghiệp có thể liên hệ ngay với công chức thụ lý để giải trình hoặc bổ sung hồ sơ trực tuyến, giúp hàng hóa được thông quan kịp thời để đưa vào dây chuyền sản xuất. Việc tra cứu trực tuyến giúp cắt giảm hoàn toàn chi phí và thời gian cho nhân sự đi lại, chờ đợi tại trụ sở hải quan, giúp chúng tôi tập trung nguồn lực vào kinh doanh cốt lõi.

Từ hiệu quả trên, các doanh nghiệp mong muốn, sự đồng bộ của các bộ ngành trong việc kết nối dữ liệu để loại bỏ hoàn toàn việc phải nộp/xuất trình chứng từ giấy đối với một số loại giấy phép kiểm tra chuyên ngành, để cơ chế "Một cửa" thực sự thông thoáng, tạo thuận lợi nhất cho người dân và doanh nghiệp.