Tín hiệu mới cho thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ

Nhiều ngành hàng, trong đó có dệt may được kỳ vọng sẽ hưởng thêm lợi ích từ các ưu đãi thuế quan đối ứng.

Cơ hội vàng từ khung hiệp định đối ứng

Theo Bộ Công thương, Tuyên bố chung về Khuôn khổ Hiệp định thương mại đối ứng sẽ giúp hai nước tiếp cận thị trường sâu rộng hơn, giảm rào cản phi thuế quan, đồng thời tăng cường hợp tác về thương mại số, dịch vụ, đầu tư và phát triển bền vững. Hoa Kỳ khẳng định đây là “cơ hội chưa từng có” để doanh nghiệp hai bên mở rộng xuất khẩu.

Các chuyên gia nhận định Việt Nam đang được đối xử công bằng về thuế quan. Phía Hoa Kỳ duy trì mức thuế đối ứng 20% cho hàng hóa xuất xứ Việt Nam, đồng thời xem xét danh mục sản phẩm được hưởng mức thuế 0% nếu có định hướng tương đồng. So với nhiều quốc gia khác, mức này giúp hàng Việt không bị bất lợi và phản ánh thiện chí của Washington trong cân bằng cán cân thương mại.

TS Hồ Quốc Tuấn (Đại học Bristol, Anh) cho rằng, đây là tín hiệu tích cực, bởi Việt Nam không chỉ tránh được rủi ro bị áp thuế cao hơn mà còn có cơ hội mở rộng thị phần. Với các ngành xuất khẩu chủ lực như dệt may, giày dép, gỗ, nông - thủy sản… việc giảm thuế sẽ là “đòn bẩy vàng” giúp tăng sức cạnh tranh.

Theo Cục Hải quan, tính đến tháng 9/2025, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Hoa Kỳ đạt khoảng 126,4 tỷ USD, tăng 27,3% so với cùng kỳ năm 2024. Riêng năm ngoái, con số này là 134,6 tỷ USD, trong đó xuất khẩu đạt 119,5 tỷ USD (tăng 23,2%), nhập khẩu 15,1 tỷ USD (tăng 9,3%).

Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, nhận định, nếu thuế giảm về 0%, xuất khẩu rau quả sẽ thuận lợi hơn, đặc biệt khi 9 tháng qua mặt hàng này tăng hơn 60% tại thị trường Hoa Kỳ, đạt trên 400 triệu USD. Cùng với đó, dệt may - ngành có kim ngạch gần 17 tỷ USD sang Hoa Kỳ năm 2024 cũng kỳ vọng các vòng đàm phán tới sẽ mở ra ưu đãi thuế sâu hơn.

Động lực mới từ nhập khẩu và cán cân thương mại

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu từ Hoa Kỳ trong 9 tháng năm nay đạt gần 14 tỷ USD, tăng 23,6% so với cùng kỳ. Các nhóm hàng nhập chủ yếu gồm máy vi tính, linh kiện hơn 4 tỷ USD (tăng 24%), máy móc thiết bị 915 triệu USD (tăng 14,6%) và chất dẻo nguyên liệu 855 triệu USD (tăng 46%). Đây là tín hiệu cho thấy cán cân thương mại đang dần được cải thiện.

Một điểm đáng chú ý là Việt Nam sẽ mở rộng tiếp cận thị trường cho gần như toàn bộ hàng xuất khẩu nông nghiệp và công nghiệp của Hoa Kỳ. Điều này đồng nghĩa Việt Nam sẽ đơn giản hóa thủ tục nhập khẩu thiết bị y tế, dược phẩm, đồng thời chấp nhận tiêu chuẩn an toàn và khí thải của Hoa Kỳ – bước đi thể hiện cam kết minh bạch và hội nhập.

Cơ hội vàng từ khung hiệp định đối ứng cho xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang thị trường Hoa Kỳ.

Nhiều hợp đồng và biên bản ghi nhớ đã được ký kết, như Vietnam Airlines mua 50 máy bay Boeing trị giá hơn 8 tỷ USD, hay 20 thỏa thuận nhập khẩu nông sản Hoa Kỳ trị giá gần 3 tỷ USD. Những con số này chứng minh Khuôn khổ Hiệp định thương mại đối ứng không chỉ là tuyên bố chính trị mà đang tạo ra tác động thực tế cho cả hai nền kinh tế.

Tuy nhiên, theo chuyên gia kinh tế Nguyễn Ngọc Anh, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển (Depocen), Việt Nam vẫn cần thận trọng và chủ động hơn trong điều hành thương mại dài hạn.

Hoa Kỳ hiện chiếm khoảng 30% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam, với mức xuất siêu còn lớn, nên khi rào cản thương mại cho hàng hóa Hoa Kỳ được gỡ bỏ, cần có chiến lược giảm chênh lệch thương mại và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, tránh phụ thuộc vào một thị trường duy nhất.

Hiệp định thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đang mở ra chương mới trong hợp tác kinh tế song phương. Cơ hội giảm thuế, mở rộng thị trường và cải thiện cán cân thương mại không chỉ giúp hàng hóa Việt thêm sức bật mà còn củng cố vị thế Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

“Tín hiệu mới” này được kỳ vọng sẽ tiếp tục lan tỏa, đưa thương mại Việt - Hoa Kỳ bước vào giai đoạn phát triển ổn định, bền vững và cùng có lợi.