Thực hiện Chỉ thị số 30/CT-TTg: Cơ quan Hải quan đã phát hiện và xử lý 1.663 vụ vi phạm

Thuốc lá lậu ngụy trang trong bàn ghế do lực lượng hải quan phát hiện, thu giữ. Ảnh: Thu Hòa.

Khởi tố 12 vụ

Theo Chi cục Điều tra chống buôn lậu (Cục Hải quan), công tác phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép thuốc lá của lực lượng hải quan luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Chính phủ, Bộ Tài chính; sự quan tâm, phối hợp của các đơn vị, lực lượng chức năng trong và ngoài ngành.

Trong thời gian thực hiện Chỉ thị số 30/CT-TTg, cơ quan Hải quan đã chủ trì, phối hợp phát hiện, bắt giữ, xử lý 1.663 vụ việc vi phạm (hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép thuốc lá các loại), thu giữ hơn 23,3 triệu bao thuốc lá. Về kết quả xử lý, đã khởi tố 12 vụ, số tiền xử lý vi phạm hành chính gần 1,5 tỷ đồng và tiêu hủy hơn 18,7 triệu bao.

Các chuyên án lớn, điển hình như: Ngày 19/3/2020 qua Radar của tàu tuần tra, lực lượng hải quan phát hiện có 1 tàu biển đang di chuyển với tốc độ rất chậm tại vùng biển Đông Bắc và có 1 phương tiện nhỏ hơn cặp bên mạn.

Nhận thấy dấu hiệu bốc dỡ sang mạn trái phép hàng hóa trên vùng biển thuộc chủ quyền của Việt Nam, có dấu hiệu vi phạm pháp luật Việt Nam, lực lượng hải quan đã yêu cầu thuyền trưởng và đại diện chủ tàu có dấu hiệu nghi vấn về vùng neo an toàn thuộc cảng Hòn Gai, tỉnh Quảng Ninh để tiến hành điều tra, xác minh làm rõ theo quy định của pháp luật.

Kết quả khám xét tàu nghi vấn (tàu CHUNG CHING), cơ quan Hải quan phát hiện tổng số 6.400 kiện thuốc lá điếu. Ngày 24/6/2020, Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu (nay là Chi cục Điều tra chống buôn lậu) đã ra Quyết định số 09/QĐ-ĐTCBL về việc khởi tố vụ án hình sự tội “buôn bán hàng cấm” quy định tại Điều 190 BLHS 2015.

Ngày 30/6/2020, cơ quan Hải quan đã bàn giao toàn bộ hồ sơ vụ án và vật chứng cho cơ quan Cảnh sát Điều tra, Công an tỉnh Quảng Ninh tiếp nhận và tiếp tục điều tra xử lý theo thẩm quyền.

Ngày 27/3/2025, Công ty A.K. mở tờ khai xuất khẩu hàng hóa đi Australia qua khu vực cảng TP. Hồ Chí Minh.

Theo khai báo, hàng hóa gồm 6 mục hàng là: Ghế thay giày, ghế sofa, giường xếp gấp gọn, dép cao su đi trong nhà, bàn cafe, bồn cầu bằng sứ; hàng hóa xuất xứ Việt Nam; trọng lượng 5.543 kg.

Tuy nhiên, qua đánh giá rủi ro, cơ quan Hải quan đã tiến hành các biện pháp nghiệp vụ và kiểm tra thực tế hàng hóa container trên, qua đó phát hiện 119.490 bao thuốc lá điếu mang nhãn hiệu Double Happiness, ESSE không khai báo hải quan; tổng trị giá hàng vi phạm gần 3,4 tỷ đồng.

Ngày 1/4/2025, cơ quan Hải quan tiếp tục kiểm tra một lô hàng của Công ty A.K. phát hiện 133.650 bao thuốc lá điếu mang nhãn hiệu Marlboro, Manchester, Double Happiness không khai báo hải quan; tổng trị giá hàng vi phạm 2,5 tỷ đồng.

Xét thấy Công ty A.K. đã có dấu hiệu tội “buôn lậu”, Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 (Chi cục Hải quan khu vực II) đã khởi tố vụ án hình sự và chuyển hồ sơ vụ việc đến Cơ quan Cảnh sát Điều tra, Công an TP. Hồ Chí Minh để điều tra, xử lý theo thẩm quyền.

Cũng tại địa bàn TP. Hồ Chí Minh, ngày 31/5/2025, Công ty H.P. khai báo lô hàng xuất khẩu tại Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1.

Theo khai báo, lô hàng gồm 2 bồn rỗng dùng chứa nguyên liệu bằng thép; người nhập khẩu có địa chỉ ở Canada; lô hàng được đóng trong 1 container.

Tuy nhiên, qua đánh giá rủi ro, cơ quan Hải quan đã thực hiện các biện pháp nghiệp vụ để kiểm tra thực tế lô hàng và phát hiện 84.000 bao thuốc lá điếu hiệu Marlboro màu trắng không thể hiện xuất xứ, không thể hiện thông tin hàm lượng nicotine, tổng trị giá vi phạm ước tính hơn 3 tỷ đồng.

Vụ việc đã được Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 phối hợp với Chi cục Điều tra chống buôn lậu hoàn thiện hồ sơ, khởi tố vụ án hình sự và chuyển cho cơ quan chức năng để điều tra, xử lý theo thẩm quyền.

Liên quan đến thuốc lá nhập lậu, ngày 21/9/2025, tại cửa khẩu quốc tế Mộc Bài, tỉnh Tây Ninh, Hải quan cửa khẩu quốc tế Mộc Bài (Chi cục Hải quan khu vực XVII) phối hợp với các lực lượng có liên quan phát hiện, bắt giữ đối tượng Trần Quốc Tuấn (sinh năm 1989, thường trú tỉnh Vĩnh Long) có hành vi cất giấu toàn thuốc lá điếu và pháo hoa nổ trên xe đầu kéo, để vận chuyển trái phép qua biên giới (từ Campuchia vào Việt Nam).

Tang vật thu giữ gồm: 3.000 bao thuốc lá điếu (2.300 bao thuốc lá điếu hiệu Jet; 700 bao thuốc lá điếu hiệu Hero) và khoảng 11 kg nghi pháo hoa nổ. Vụ việc đã được chuyển cho Công an xã Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh tiếp tục điều tra xử lý theo quy định…

Công chức hải quan kiểm tra tang vật trong vụ 84.000 bao thuốc lá ngụy trang trong bồn thép. Ảnh: Thu Hòa.

Triển khai đồng bộ các biện pháp kiểm soát

Theo đánh giá của cơ quan Hải quan, nhu cầu tiêu dùng đối với thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng nhất là đối với thanh thiếu niên còn rất cao.

Mặt khác, lợi nhuận từ hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép qua biên giới các mặt hàng thuốc lá trên cao hơn nhiều so với các hàng hóa thông thường khác. Do đó hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép qua biên giới mặt hàng thuốc lá vẫn tiềm ẩn diễn biến phức tạp.

Trọng điểm là các tuyến đường biển, đường bộ các tỉnh biên giới giáp Trung Quốc, Campuchia, Lào và tuyến hàng không quốc tế qua sân bay quốc tế Nội Bài và sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất.

Để quyết tâm đấu tranh phòng, chống các hoạt động buôn lậu thuốc lá, chống thất thu ngân sách nhà nước và giảm nguy cơ ảnh hưởng của thuốc lá nhập lậu, không rõ nguồn gốc, xuất xứ gây hại đến sức khỏe cộng đồng, Cục Hải quan tiếp tục tập trung triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ trọng tâm.

Đó là, thực hiện nghiêm Nghị quyết số 173/2024/QH15 ngày 30/11/2024 của Quốc hội về “cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các loại khí, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người từ năm 2025”.

Đồng thời tổ chức thực hiện hiệu quả các chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, Bộ Tài chính về công tác đấu tranh chống buôn lậu, vận chuyển trái phép thuốc lá.

Đẩy mạnh kiểm tra, kiểm soát tại các địa bàn trọng điểm về buôn lậu, vận chuyển trái phép thuốc lá như: Lạng Sơn, Quảng Ninh, Cao Bằng, Lào Cai, Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Quảng Trị, Tây Ninh... để nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép thuốc lá, thuốc lá thế hệ mới qua biên giới và xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm.

Tăng cường công tác phối hợp với các lực lượng chức năng trên địa bàn như: Công an, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển, Quản lý thị trường; tăng cường thực hiện các đợt phối hợp tuần tra, kiểm tra trên các tuyến thuộc địa bàn quản lý để bảo đảm kiểm soát, phòng, chống, bắt giữ, xử lý kịp thời các vụ việc vi phạm.

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, công chức và nhân dân về công tác đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá với nội dung, hình thức đa dạng, phù hợp, có sức lan tỏa sâu rộng để mỗi người thấy được quyền lợi, nghĩa vụ, tích cực tham gia công tác này...