 |
| Hoạt động kinh doanh dịch vụ đại lý làm thủ tục hải quan không còn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Ảnh: H.Nụ |
Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026 với nhiều điểm mới.
Theo đó, Thông tư số 83/2026/TT-BTC ban hành tiêu chuẩn hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan, tiêu chuẩn nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan thay thế cho quy định về điều kiện hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan, điều kiện đối với nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều 20 Luật Hải quan đã dừng thực hiện theo quy định tại Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP ngày 18/5/2026 phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh.
Tiêu chuẩn hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan, tiêu chuẩn nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan được quy định cụ thể tại Điều 3 Thông tư số 83/2026/TT-BTC.
Cụ thể Điều 3 nêu rõ tiêu chuẩn hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan, tiêu chuẩn nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan: “Tiêu chuẩn đối với đại lý làm thủ tục hải quan:
a) Là doanh nghiệp được thành lập và đang hoạt động theo quy định của pháp luật. Người đứng tên thành lập doanh nghiệp không thuộc trường hợp quy định tại điểm g khoản 6 Điều 11 Thông tư này;
b) Có hạ tầng công nghệ thông tin thực hiện khai hải quan điện tử, gồm: phần mềm khai hải quan, chữ ký số, internet, hệ thống máy tính để phục vụ khai hải quan điện tử và các tiêu chuẩn khác theo quy định pháp luật có liên quan;
c) Có nhân viên đủ tiêu chuẩn là nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan;
d) Không thuộc danh sách đại lý làm thủ tục hải quan không được hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan do vi phạm các quy định trong quá trình hoạt động đại lý hải quan theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 8 Thông tư này.
2. Tiêu chuẩn đối với nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan:
a) Là công dân Việt Nam, đủ 18 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự;
b) Có trình độ cao đẳng trở lên;
c) Có chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan được cấp theo quy định tại Thông tư này. Trường hợp chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan quá thời hạn 5 (năm) năm kể từ ngày cấp thì phải hoàn thành khóa đào tạo bổ sung kiến thức pháp luật hải quan theo quy định tại khoản 7 Điều 11 Thông tư này. Khóa đào tạo bổ sung kiến thức được thực hiện trong thời gian 3 (ba) năm tính đến thời điểm doanh nghiệp gửi thông báo hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan đến Cục Hải quan;
d) Tham gia đầy đủ chương trình cập nhật kiến thức theo quy định tại khoản 7 Điều 11 Thông tư này;
đ) Được cơ quan Hải quan cấp mã số nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan theo quy định;
e) Không thuộc danh sách cá nhân không được cấp mã số nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan do vi phạm các quy định trong quá trình hoạt động nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan quy định tại điểm g khoản 6 Điều 11 Thông tư này”.
Thông tư số 83/2026/TT-BTC cũng thay đổi phương thức quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh dịch vụ đại lý làm thủ tục hải quan. Trong đó, hoạt động kinh doanh dịch vụ đại lý làm thủ tục hải quan không còn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, không còn phải cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện trước khi hoạt động kinh doanh.
Thay vào đó, Bộ Tài chính quản lý bằng tiêu chuẩn. Doanh nghiệp tự rà soát, đối chiếu tiêu chuẩn quy định để xây dựng, trang bị các tiêu chuẩn theo quy định và thông báo cho Cục Hải quan việc đáp ứng tiêu chuẩn hoạt động đại lý hải quan và nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan làm việc tại doanh nghiệp trước khi hoạt động.
Doanh nghiệp thực hiện và tự chịu trách nhiệm đối với hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan. Cơ quan Hải quan sẽ “hậu kiểm” trong quá trình doanh nghiệp hoạt động. Nếu doanh nghiệp không đảm bảo duy trì các tiêu chuẩn thì cơ quan Hải quan sẽ dừng quyền hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan của doanh nghiệp trên hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan.
Thông tư số 83/2026/TT-BTC cũng có nhiều thay đổi về thi cấp chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan. Theo đó, việc đăng ký tham gia kỳ thi cấp chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan được thực hiện qua Cổng dịch vụ công trực tuyến của Cục Hải quan. Phương thức này sẽ tạo thuận lợi và cắt giảm chi phí cho các tổ chức cá nhân so với phương thức nộp hồ sơ giấy để đăng ký dự thi như trước đây.
Thông tư số 83/2026/TT-BTC cũng quy định hình thức thi cấp chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan là trắc nghiệm trên máy tính. Đây là hình thức thi đã được Cục Hải quan thực hiện và được đánh giá cao về tính hiệu quả, minh bạch trong nhiều năm vừa qua.
Đáng chú ý, Thông tư số 83/2026/TT-BTC bãi bỏ các quy định về phúc khảo kết quả thi, miễn thi một số môn thi và bảo lưu kết quả thi được quy định tại Thông tư số 12/2015/TT-BTC và các văn bản sửa đổi bổ sung.
Thông tư số 83/2026/TT-BTC cũng quy định việc hủy bỏ chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan đối với các trường hợp vi phạm trong thi cấp chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan hoặc có hành vi vi phạm nghiêm trọng trong quá trình hoạt động nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan.
