 |
| Hoạt động sản xuất cà phê xuất khẩu tại nhà máy của Phúc Sinh |
Giá xuất khẩu cao gấp 3 lần
Đó là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được ông Nguyễn Nam Hải - Chủ tịch Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam (VICOFA) chia sẻ tại Hội nghị tổng kết niên vụ 2024-2025 và triển khai niên vụ mới của hiệp hội ngày 24/10 tại TP. Hồ Chí Minh.
Theo báo cáo của VICOFA, niên vụ 2024-2025, niên vụ 2024 - 2025 kết thúc với tổng sản lượng cà phê ước đạt gần 29,5 triệu bao (hơn 1,7 triệu tấn), tăng hơn 9% so với niên vụ trước.
Trong niên vụ qua, Việt Nam đã xuất khẩu 1,5 triệu tấn cà phê các loại, kim ngạch xuất khẩu trên 8,4 tỷ USD, tăng 1,8% về khối lượng và tăng 55,5% về kim ngạch so với niên vụ 2023-2024. Đây là mức kim ngạch xuất khẩu cao nhất trong các niên vụ từ trước đến nay.
Đặc biệt, giá xuất khẩu cà phê bình quân 5.610 USD/tấn (tính cả cà phê chế biến), tăng 52,7% so với niên vụ trước là mức chưa từng có trong lịch sử xuất khẩu cà phê.
Theo ông Nguyễn Nam Hải, tình hình kinh tế chính trị thế giới diễn biến phức tạp với chiến tranh, cạnh tranh chiến lược và chủ nghĩa bảo hộ gia tăng. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu là thách thức lớn, dù niên vụ vừa qua thời tiết tương đối thuận lợi, nhưng vẫn còn đó mối lo về mưa bão trong mùa vụ 2025 - 2026. Các yêu cầu về chất lượng và thương mại quốc tế ngày càng nghiêm ngặt, như quy định chống phá rừng EUDR của EU, đòi hỏi chứng minh và truy xuất nguồn gốc đến tận vườn...
Về chính sách trong nước, Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024 và Nghị định 181/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ 01/7/2025, dù có nhiều tiến bộ nhưng vẫn tồn tại một số vướng mắc trong việc hoàn thuế cho doanh nghiệp xuất khẩu, tạo áp lực lớn về vốn và cạnh tranh.
Tuy nhiên, niên vụ 2024 - 2025 đã chứng kiến giá cà phê tăng cao, với Robusta trên sàn London khoảng 4.600 USD/tấn, Arabica trên sàn New York trên dưới 420 cent/lb và giá cà phê nội địa ở mức 115.000 đồng/kg, giúp tăng thu nhập cho người nông dân.
Tăng xuất khẩu sản phẩm chế biến sâu
Sự tăng trưởng vượt bậc về giá cà phê trong niên vụ vừa qua đã trở thành nguồn động lực mạnh mẽ, khuyến khích người nông dân tăng cường đầu tư, thực hiện tái canh vườn cây bằng các giống mới, đồng thời thúc đẩy các doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào lĩnh vực chế biến sâu.
Theo ông Nguyễn Hải Nam, mặc dù đạt được những kết quả ấn tượng, ngành cà phê vẫn cần phải nỗ lực nhiều hơn nữa. Trong đó, cần phải giảm tỷ lệ xuất khẩu cà phê nhân sống, đồng thời phải tăng cường tỷ trọng cà phê chế biến sâu hiện chỉ chiếm 16,1% trong tổng kim ngạch xuất khẩu. Đồng thời, tăng cường đẩy mạnh tiêu thụ tại thị trường nội địa.
 |
| Tăng lượng cà phê chế biến sâu thay vì xuất khẩu thô như hiện nay |
Định hướng cho niên vụ 2025 - 2026, ông Nguyễn Nam Hải cho biết, ngành cà phê sẽ tiếp tục phát triển chuỗi cung ứng bền vững gắn với giảm phát thải, xây dựng thương hiệu cà phê Robusta Việt Nam, và tăng cường nghiên cứu giống gen chịu hạn, năng suất cao. Theo đó, Hiệp hội định hướng phát triển ngành cà phê Việt Nam nhằm thích ứng với yêu cầu mới của thị trường quốc tế tập trung vào ba trụ cột chính, bao gồm:
Thứ nhất, phát triển chuỗi cung ứng cà phê bền vững gắn liền với mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính (Net Zero). Để thực hiện, ngành tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế (như 4C, IDH) và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận cơ chế tín chỉ carbon, mô hình tài chính xanh, đồng thời tuân thủ các quy định như EUDR.
Thứ hai, cần khẩn trương xây dựng thương hiệu chính thức cho cà phê Robusta Việt Nam và thiết lập bộ tiêu chuẩn chất lượng quốc tế cho Robusta đặc sản, nhằm lấp đầy khoảng trống đánh giá quốc tế.
Thứ ba, ngành đề nghị tăng cường các đề tài khoa học nghiên cứu về giống, gen, nhằm tạo ra giống cà phê Robusta chịu hạn, thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.
