Giữa bối cảnh chính sách thuế liên tục được sửa đổi, bổ sung, nhiều hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh vẫn còn lúng túng trước những khái niệm như “kê khai”, “hóa đơn điện tử”, “bỏ thuế khoán”. Trong dòng chảy cải cách ấy, Nguyễn Thị Thu Hồng – cán bộ thuế cơ sở tại Hà Tĩnh – đã lựa chọn một cách làm khác: đưa chính sách thuế lên không gian mạng xã hội, “phiên dịch” các quy định từ luật, nghị định, thông tư… bằng ngôn ngữ đời thường, dễ hiểu. Cách làm này không chỉ giúp người nộp thuế tiếp cận chính sách nhanh hơn, thực hiện đúng nghĩa vụ theo quy định, mà còn gợi mở một cách nhìn mới về vai trò của cán bộ, công chức thuế trong thời đại chuyển đổi số.

Hiện nay, Nguyễn Thị Thu Hồng đang công tác với cương vị Phó Tổ trưởng Tổ quản lý hỗ trợ doanh nghiệp – Thuế cơ sở 1, tỉnh Hà Tĩnh. Từ tháng 3/2025, ngành Thuế chính thức chuyển đổi từ mô hình quản lý theo chức năng sang quản lý theo đối tượng – một bước cải cách quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát và hỗ trợ người nộp thuế.

Theo mô hình mới, mỗi cán bộ thuế trở thành cán bộ chuyên quản, theo dõi xuyên suốt toàn bộ vòng đời của người nộp thuế, từ khi đăng ký mã số thuế đến khi chấm dứt hoạt động. Công việc không chỉ dừng lại ở tiếp nhận hồ sơ hành chính mà bao gồm toàn bộ các nội dung liên quan đến nghĩa vụ thuế như: đăng ký thuế, khai thuế, nộp thuế, miễn giảm, hoàn thuế, hóa đơn, nợ thuế, xác định nghĩa vụ với ngân sách nhà nước…

Trong bức tranh tổng thể ấy, công tác tuyên truyền – hỗ trợ người nộp thuế trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt. Chia sẻ về thực tiễn công việc, Nguyễn Thị Thu Hồng cho biết: “Giai đoạn hiện nay, rất nhiều chính sách thuế được sửa đổi, bổ sung và có tác động trực tiếp đến doanh nghiệp, hộ kinh doanh. Nếu công tác tuyên truyền, giải thích không kịp thời thì người nộp thuế rất dễ lúng túng, thậm chí có thể vi phạm mà không cố ý”.

Khó khăn lớn nhất mà Hồng cũng như nhiều cán bộ thuế cơ sở nhận thấy chính là khoảng cách giữa chính sách và người nộp thuế, đặc biệt đối với nhóm hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

Thực tế cho thấy, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về thuế khá đồ sộ, thường xuyên được sửa đổi, bổ sung bằng các nghị định, thông tư và văn bản hướng dẫn. Nội dung dài, nhiều thuật ngữ chuyên ngành, đòi hỏi người đọc phải có thời gian và kỹ năng tiếp cận nhất định. Trong khi đó, phần lớn hộ kinh doanh “lấy công làm lời”, dành nhiều thời gian cho hoạt động mưu sinh, rất khó để tự mình nghiên cứu đầy đủ, bài bản các quy định thuế.

Ý tưởng đổi mới cách tuyên truyền chính sách thuế của Hồng không xuất phát từ một đề án hay phong trào cụ thể, mà bắt nguồn từ chính thực tiễn công tác và sự trăn trở của một cán bộ thuế gắn bó lâu năm với người dân.

Gần 13 năm công tác trong ngành Thuế, ở nhiều vị trí khác nhau, Hồng có thời gian dài trực tiếp tiếp xúc với cá nhân, hộ gia đình để giải quyết các thủ tục như: bán hóa đơn lẻ, hoàn thuế thu nhập cá nhân, xử lý hồ sơ trước bạ đất, xe, thuế phi nông nghiệp… Qua thực tiễn đó, chị nhận thấy đây là nhóm người nộp thuế có mức độ hiểu biết chính sách còn hạn chế, dễ nhầm lẫn và dễ thực hiện sai nếu không được hướng dẫn cụ thể. “Nếu chỉ đọc nguyên văn điều luật thì rất ít người hiểu. Nhưng nếu biến điều luật đó thành những câu chuyện, tình huống quen thuộc thì người dân nắm bắt nhanh hơn rất nhiều”, Hồng chia sẻ.

Từ suy nghĩ ấy, Hồng chủ động nghiên cứu sâu các chính sách thuế, kể cả những mảng không trực tiếp phụ trách, sau đó tóm lược, diễn giải lại bằng ngôn ngữ gần gũi, hạn chế tối đa thuật ngữ chuyên ngành. Ban đầu, đó là những lần giải thích trực tiếp cho người dân tại bộ phận một cửa. Về sau, khi nhận thấy mạng xã hội có khả năng lan tỏa nhanh, phạm vi tiếp cận rộng, Hồng bắt đầu chia sẻ các nội dung này trên trang Facebook cá nhân.

Không khẩu hiệu, không giáo điều, nhiều bài viết của Hồng thường mở đầu bằng những câu hỏi rất đời như: “Nhận tiền chuyển khoản có bị truy thu thuế không?”, “Doanh thu bao nhiêu thì phải xuất hóa đơn?”, “Bỏ thuế khoán thì hộ kinh doanh cần làm gì?”… Từ những câu hỏi ấy, chính sách thuế dần hiện ra theo cách dễ hiểu, dễ nhớ hơn với người đọc.

Hiện nay, trang Facebook cá nhân của Nguyễn Thị Thu Hồng có gần 34.000 người theo dõi trên khắp cả nước, tập trung chủ yếu tại Hà Tĩnh, Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.

Không dừng lại ở đó, Hồng còn chủ động thành lập và trực tiếp quản trị các kênh hỗ trợ người nộp thuế trên không gian mạng, gồm:

• Nhóm “Hướng dẫn giải đáp chính sách thuế” với hơn 7.500 thành viên, nơi người nộp thuế có thể đặt câu hỏi và được trao đổi, giải đáp.

• Một nhóm gần 2.400 thành viên phục vụ việc thông báo, tiếp nhận phản hồi và khảo sát nhanh những nội dung người nộp thuế quan tâm.

• Một fanpage chuyên đăng tải văn bản pháp luật, được phân loại theo từng nhóm đối tượng để thuận tiện tra cứu.

Hình thức truyền tải được Hồng lựa chọn khá linh hoạt: từ các bài viết phân tích tình huống, infographic tóm tắt chính sách đến các video hướng dẫn thao tác đăng ký, kê khai, nộp thuế bằng phương thức điện tử. So với phương thức tuyên truyền truyền thống như tập huấn trực tiếp, phát tờ rơi hay loa truyền thanh, cách làm này giúp tiết kiệm nguồn lực, không bị giới hạn bởi không gian, thời gian, đồng thời tăng cường tương tác hai chiều với người nộp thuế. Người nộp thuế có thể đặt câu hỏi ngay dưới bài viết hoặc qua tin nhắn. Từ những vướng mắc cụ thể đó, tôi điều chỉnh nội dung tuyên truyền cho sát với thực tế hơn, Hồng cho biết.

Điều đáng ghi nhận là toàn bộ hoạt động chia sẻ, trao đổi trên mạng xã hội đều được Hồng thực hiện ngoài giờ hành chính, tranh thủ thời gian nghỉ trưa, buổi tối hoặc cuối tuần, nhằm bảo đảm không ảnh hưởng đến công việc chuyên môn tại cơ quan. Chị cũng đặt ra những nguyên tắc rõ ràng: chỉ đăng tải nội dung ngoài giờ làm việc; chỉ chia sẻ những chính sách đã rõ ràng, có căn cứ pháp lý; không tư vấn mang tính cá nhân hóa và không để xảy ra xung đột với vị trí công tác.

Một trong những thách thức lớn của công tác tuyên truyền thuế hiện nay là các chính sách mới, phức tạp, tác động trực tiếp đến hàng triệu hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh như: lộ trình bỏ thuế khoán, ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng, hóa đơn điện tử, xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế…

Trong phạm vi thời gian và khả năng cho phép, Hồng ưu tiên xây dựng nội dung xoay quanh những vấn đề mà người nộp thuế vướng mắc và quan tâm nhiều nhất. Khi đăng tải, các bài viết thường được minh họa bằng hình ảnh hoặc video có sự xuất hiện trực tiếp của tác giả trong trang phục ngành, qua đó giúp người đọc dễ nhận diện nguồn thông tin chính thống, tăng mức độ tin cậy và khả năng lan tỏa của nội dung. Thay vì chạy theo số lượng bài đăng, Hồng lựa chọn đầu tư kỹ lưỡng vào chất lượng nội dung và hình thức thể hiện.

Theo Hồng, yếu tố then chốt vẫn là đặt mình vào vị trí người nộp thuế.

“Họ không sợ nộp thuế. Điều họ lo lắng nhất là không hiểu quy định, làm sai và bị xử phạt”. Vì vậy, thay vì đăng tải nguyên văn các văn bản pháp luật, Hồng lựa chọn cách chuyển hóa ngôn ngữ pháp lý thành những thông điệp đời thường: đặt câu hỏi, mô tả tình huống thực tế, phân tích cách xử lý và luôn kèm theo căn cứ pháp lý rõ ràng để người đọc yên tâm.

Một ví dụ tiêu biểu là bài viết vào tháng 6/2025, thời điểm xuất hiện trào lưu một số hộ kinh doanh tuyên bố “chỉ nhận tiền mặt, không nhận chuyển khoản” nhằm né thuế. Trong bài viết, Hồng phân tích nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh, đồng thời làm rõ các công cụ quản lý của cơ quan thuế, nhấn mạnh nguyên tắc “tự khai – tự nộp – tự chịu trách nhiệm”. Bài viết đã thu hút gần 5 triệu lượt xem, hơn 7.700 lượt chia sẻ, trong đó phần lớn là người chưa từng theo dõi trang.

Theo thống kê từ nền tảng mạng xã hội, các nội dung do Hồng chia sẻ đạt 8–10 triệu lượt xem mỗi tháng. Tuy nhiên, theo chị, điều quan trọng hơn là sự thay đổi trong nhận thức và hành vi tuân thủ pháp luật thuế của người nộp thuế.

Ngày càng nhiều hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh chủ động tìm hiểu chính sách, hỏi trước khi thực hiện, tự giác kê khai và nộp thuế đúng quy định. Trong bối cảnh chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai, đây là yếu tố then chốt giúp công tác quản lý thuế đạt hiệu quả bền vững.

Một điểm đáng chú ý là những nội dung tuyên truyền hữu ích trên không gian mạng xã hội của Hồng đã nhận được sự ghi nhận tích cực từ cộng đồng. Cuối năm 2025, trang cá nhân của chị được nền tảng mạng xã hội thông báo tài khoản trang cá nhân đã được bật chế độ kiếm tiền từ nội dung. Với Hồng, đây là sự động viên về mặt tinh thần, tiếp thêm động lực để tiếp tục duy trì và nâng cao chất lượng các nội dung tuyên truyền phục vụ cộng đồng người nộp thuế.

Theo Hồng, mô hình tuyên truyền chính sách thuế qua mạng xã hội hoàn toàn có thể nghiên cứu, nhân rộng tại các địa bàn khác. Điều kiện tiên quyết là cán bộ, công chức thuế phải vững chuyên môn, có tinh thần trách nhiệm, sự tận tâm, đồng thời có cơ chế khuyến khích, định hướng phù hợp từ cơ quan quản lý.

Trong bối cảnh ngành Thuế đang đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số, vai trò của cán bộ thuế cơ sở không chỉ dừng lại ở việc thực thi chính sách, mà còn là người truyền tải, kết nối và tạo dựng niềm tin với người nộp thuế. Việc sử dụng mạng xã hội một cách phù hợp, đúng mực để tuyên truyền chính sách thuế là minh chứng cho hiệu quả của việc kết hợp giữa chuyên môn và công nghệ, góp phần đưa chính sách đến gần hơn với cuộc sống.

Từ một trang Facebook cá nhân, Nguyễn Thị Thu Hồng đã góp phần đưa chính sách thuế đến gần hơn với người dân. Câu chuyện cho thấy, khi chuyên môn gắn với tinh thần đổi mới và trách nhiệm công vụ, công tác tuyên truyền chính sách thuế hoàn toàn có thể đạt hiệu quả thiết thực, bền vững trong thời đại số.