TỪ NGÀY 1/6/2026, NGÀNH HẢI QUAN THỰC HIỆN THÍ ĐIỂM THÔNG QUAN TẬP TRUNG TẠI CHI CỤC HẢI QUAN KHU VỰC III (QUẢN LÝ ĐỊA BÀN TP. HẢI PHÒNG). TẠP CHÍ KINH TẾ - TÀI CHÍNH (BỘ TÀI CHÍNH) TRAO ĐỔI VỚI ÔNG TRẦN MẠNH CƯỜNG, CHI CỤC TRƯỞNG CHI CỤC HẢI QUAN KHU VỰC III VỀ CÔNG TÁC CHUẨN BỊ ĐỂ TRIỂN KHAI NHIỆM VỤ CẢI CÁCH, CHUYỂN ĐỔI SỐ QUAN TRỌNG NÀY CỦA TOÀN NGÀNH HẢI QUAN.

Phóng viên: Trước tiên, xin ông cho biết khái quát về quy mô triển khai thí điểm mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III?

Ông Trần Mạnh Cường: Thông quan tập trung là kết quả của quá trình nghiên cứu, trăn trở và chuẩn bị rất kỹ lưỡng trong suốt thời gian dài của ngành Hải quan và Chi cục Hải quan khu vực III.

Thông quan tập trung là bước chuyển từ mô hình xử lý phân tán sang quản lý tập trung, chuyên sâu, thống nhất và hiện đại hơn.

Mục tiêu của thông quan tập trung không chỉ là thay đổi quy trình làm việc, mà là thay đổi tư duy quản lý; xây dựng đội ngũ công chức hải quan chuyên nghiệp hơn, xử lý công việc nhanh hơn, chính xác hơn, minh bạch hơn và hiệu quả hơn.

Trong giai đoạn triển khai thí điểm, Chi cục Hải quan khu vực III sẽ thực hiện tại Đội Thông quan và 4 đơn vị hải quan cửa khẩu, gồm: Hải quan cửa khẩu cảng Hải Phòng khu vực 1, Hải quan cửa khẩu cảng Hải Phòng khu vực 2, Hải quan cửa khẩu cảng Hải Phòng khu vực 3 và Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ.

Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ (áo trắng) kiểm tra tại Đội Thông quan ngày 23/5/2026.

Phóng viên: Chỉ còn ít ngày nữa là đến thời điểm triển khai (ngày 1/6/2026), Chi cục Hải quan khu vực III đã có sự chuẩn bị như thế nào để đảm bảo thực hiện thành công?

Ông Trần Mạnh Cường: Những năm qua, Chi cục Hải quan khu vực III (trước đây là Cục Hải quan Hải Phòng) có vinh dự và trọng trách lớn khi luôn được ngành Hải quan tin tưởng, lựa chọn là đơn vị đi đầu trong triển khai các chương trình cải cách, hiện đại hóa như thực hiện thủ tục hải quan điện tử, hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS, hệ thống quản lý hải quan tự động VASSCM…

Đối với mô hình thông quan tập trung, như đã nói ở trên, đây là một quá trình chuẩn bị lâu dài của ngành Hải quan và Chi cục.

Sau khi được lãnh đạo Bộ Tài chính và Cục Hải quan tin tưởng, lựa chọn là đơn vị đầu tiên của ngành Hải quan thực hiện, cùng với việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị thường xuyên, Chi cục Hải quan khu vực III đã tập trung nguồn lực tích cực, khẩn trương, quyết liệt triển khai đồng bộ các nội dung công việc liên quan và xem đây là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu của Chi cục trong năm 2026.

Các công việc quan trọng đã được Chi cục Hải quan khu vực III tập trung thực hiện như:

Trước tiên, đơn vị đã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chức năng của Cục Hải quan trình lãnh đạo Cục ban hành các quyết định về cơ cấu tổ chức của Chi cục Hải quan khu vực III để phù hợp với việc triển khai mô hình thông quan tập trung, trong đó có việc thành lập Đội Thông quan; quy trình thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III…

Đồng thời, Chi cục Hải quan khu vực III cũng chủ động xây dựng, ban hành các quy định, quy trình thủ tục liên quan đến hoạt động của Đội Thông quan, như cơ chế phối hợp, trao đổi thông tin giữa Đội Thông quan với hải quan cửa khẩu; Đội Thông quan, hải quan cửa khẩu với các đơn vị thuộc và trực thuộc Chi cục.

Thứ hai, Chi cục Hải quan khu vực III đã khẩn trương kiện toàn nhân sự lãnh đạo và đội ngũ công chức của Đội Thông quan với 88 công chức (bao gồm công chức giữ chức vụ lãnh đạo và công chức thừa hành).

Các công chức của Đội Thông quan là những nhân sự có năng lực, trình độ chuyên môn nghiệp vụ tốt, được Đảng ủy, lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực III tin tưởng, giao phó trọng trách trực tiếp tham gia, đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp để tổ chức triển khai thành công mô hình thông quan tập trung

Thứ ba, chúng tôi đã tích cực chuẩn bị các điều kiện về trụ sở làm việc, cơ sở hạ tầng, trang thiết bị công nghệ thông tin… để đảm bảo hoạt động của Đội Thông quan diễn ra thuận lợi.

Thứ tư, xác định thực hiện thông quan tập trung là một nội dung cải cách lớn của ngành Hải quan, thu hút được sự quan tâm của lãnh đạo các cấp và dư luận, nhất là cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Vì vậy, Chi cục hết sức chú trọng thực hiện công tác tuyên truyền để cộng đồng doanh nghiệp chủ động nắm bắt, hiểu rõ về lợi ích và những nội dung cần thực hiện khi thực hiện thông quan tập trung.

Song song đó, Chi cục cũng tổ chức các hội nghị để tuyên truyền cho công chức trong đơn vị để nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận trong thực hiện chủ trương quan trọng này.

Có thể nói, công tác tuyên truyền được Chi cục xây dựng một cách bài bản, chi tiết với sự đa dạng, phong phú về hình thức và nội dung.

Công tác tuyên truyền được thực hiện thông qua các hội nghị đối thoại, qua trang thông tin điện tử và các nền tảng mạng xã hội của Chi cục và các đơn vị hải quan cửa khẩu/ngoài cửa khẩu, niêm yết công khai các nội dung liên quan tại trụ sở cơ quan hải quan…

Đặc biệt, tại hội nghị truyên truyền cho cộng đồng doanh nghiệp ngày 18/5, theo hình thức trực tiếp và trực tuyến đã thu hút tới khoảng 400 đại biểu tham dự trực tiếp và khoảng 15.000 lượt tham gia trực tuyến.

Ngoài ra, Chi cục cũng phối hợp chặt chẽ với các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương để tuyên truyền về mô hình thông quan tập trung, đặc biệt là phối hợp với Tạp chí Kinh tế - Tài chính của Bộ Tài chính, Báo và Phát thanh, Truyền hình Hải Phòng…

Quá trình chuẩn bị triển khai thông quan tập trung, Chi cục Hải quan khu vực III đã rất chú trọng công tác đảm bảo an ninh, an toàn, bảo vệ an ninh chính trị nội bộ.

Đặc biệt, trong quá trình chuẩn bị, ngoài nỗ lực của đơn vị, chúng tôi luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Bộ Tài chính, lãnh đạo TP. Hải Phòng, lãnh đạo Cục Hải quan.

Đến thời điểm này, Chi cục Hải quan khu vực III đã sẵn sàng để thực hiện mô hình thông quan tập trung.

Chúng tôi tin tưởng rằng, với sự quan tâm chỉ đạo, tạo điều kiện của lãnh đạo các cấp; sự đồng hành, ủng hộ của người dân, doanh nghiệp; sự nỗ lực của toàn đơn vị, Chi cục Hải quan khu vực III sẽ thực hiện thành công mô hình thông quan tập trung.

Phóng viên: Qua những chia sẻ của ông có thể thấy sự nỗ lực và chuẩn bị của Chi cục Hải quan khu vực III là hết sức bài bản, chu đáo. Tuy nhiên, theo ghi nhận của chúng tôi, vẫn còn ý kiến băn khoăn liệu thời điểm đầu triển khai mô hình mới liệu có sự “chưa ăn khớp” giữa Đội Thông quan với các đơn vị làm ảnh hưởng đến việc thông quan hàng hóa của doanh nghiệp?

Ông Trần Mạnh Cường: Thực tế khi triển khai các chương trình cải cách lớn cho thấy giai đoạn đầu khó tránh khỏi những bỡ ngỡ cả từ phía doanh nghiệp và cơ quan Hải quan.

Tuy nhiên, như tôi đã chia sẻ ở trên, để triển khai chương trình cải cách lớn này, một mặt, ngành Hải quan và Chi cục Hải quan khu vực III đã có sự chuẩn bị hết sức kỹ lưỡng, bài bản; mặt khác, Chi cục đã thành lập Tổ giải quyết vướng mắc cho doanh nghiệp do một đồng chí Phó Chi cục trưởng làm Tổ trưởng.

Đồng thời, Chi cục cũng ban hành Quyết định số 948/QĐ-HQKV3 về cơ chế phối hợp, trao đổi thông tin giữa Đội Thông quan với hải quan cửa khẩu; giữa Đội Thông quan, hải quan cửa khẩu với các đơn vị thuộc và trực thuộc Chi cục Hải quan khu vực III để thực hiện quy trình thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo mô hình thông quan tập trung nhằm đảm bảo việc thực hiện diễn ra thuận lợi.

Ngoài ra, Cục Hải quan cũng bố trí lực lượng để phối hợp, hỗ trợ Chi cục Hải quan khu vực III trong quá trình triển khai.

Trước khi triển khai chính thức, Chi cục cũng tổ chức tập huấn về quy trình, vận hành thử nghiệm để kịp thời hoàn thiện.

Chi cục Hải quan khu vực III quyết tâm thực hiện thành công mô hình thông quan tập trung và đảm bảo hoạt động thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu qua địa bàn diễn ra thông suốt, thuận lợi hơn trước.

Phóng viên: Thưa ông, sau giai đoạn thí điểm, lộ trình triển khai mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III sẽ được thực hiện thế nào?

Ông Trần Mạnh Cường: Sau khi triển khai thí điểm tại 4 đơn vị hải quan cửa khẩu, Chi cục Hải quan khu vực III sẽ tổ chức sơ kết, đánh giá và báo cáo Cục Hải quan về kế hoạch triển khai tiếp theo.

Chúng tôi đang nỗ lực và kỳ vọng sớm triển khai mô hình thông quan tập trung trong toàn Chi cục để tạo thuận lợi hơn nữa cho cộng đồng doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng xuất nhập khẩu và góp phần thu hút đầu tư vào TP. Hải Phòng.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!