Trong nhiều năm qua, số lượng lũy kế doanh nghiệp, tổ chức, hộ, cá nhân kinh doanh ngừng hoạt động, nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế - MST (trạng thái 03) tiếp tục gia tăng. 

Cùng với đó, tình trạng người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký với cơ quan Thuế bỏ địa chỉ kinh doanh (trạng thái 06), trốn tránh nghĩa vụ thuế vẫn diễn ra ở nhiều địa bàn, ngành nghề kinh doanh. Tính đến tháng 6/2026, số lượng doanh nghiệp rơi vào trạng thái 03, 06 đã chạm mốc gần 600.000 đơn vị.

Trước thực trạng đó, Cục Thuế đã ban hành Quyết định số 595/QĐ-CT chính thức phát động Chiến dịch "Làm sạch MST - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh" nhằm giải quyết dứt điểm rào cản này. 

Về bản chất, Chiến dịch không đặt ra bất kỳ nghĩa vụ pháp lý mới nào phát sinh cho người nộp thuế, mà chỉ đóng vai trò là đợt cao điểm rà soát, hướng dẫn và hỗ trợ xử lý dứt điểm các nghĩa vụ tồn đọng theo quy định. 

Lãnh đạo Cục Thuế khẳng định, xuyên suốt chiến dịch là quan điểm lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ, nhưng giữ vững kỷ cương quản lý. Hồ sơ được phân loại khoa học theo mức độ rủi ro: Trường hợp đủ điều kiện sẽ được hỗ trợ xử lý nhanh chóng; Ngược lại, hồ sơ có dấu hiệu rủi ro sẽ bị tăng cường kiểm tra, xác minh nghiêm ngặt. 

Toàn bộ chiến dịch được triển khai trên nền tảng dữ liệu số, ứng dụng chuyển đổi số và phân nhóm rủi ro. Trách nhiệm được phân công cụ thể đến từng công chức, gắn chặt với vai trò người đứng đầu và kết quả xử lý thực chất.

Với quyết tâm cao nên trong 8 tháng năm 2026, ngành Thuế đã hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực MST cho 94.991 doanh nghiệp, tổ chức (đạt 209% so với cùng kỳ năm 2025). Theo đại diện Cục Thuế, qua con số gần 95.000 doanh nghiệp rời bỏ MST có vẻ lớn, nhưng thực chất chỉ có 23.017 doanh nghiệp, tổ chức thực tế phát sinh đề nghị chấm dứt hoạt động trong 8 tháng năm 2026.

Còn lại gần 72.000 trường hợp là các hồ sơ tồn đọng từ năm 2025 trở về trước. Đây vốn là những "xác doanh nghiệp" đã ngừng hoạt động từ lâu, nay được cơ quan Thuế tập trung "dọn dẹp" trên hệ thống.

Đặc biệt, Chiến dịch đã hỗ trợ rà soát, làm thủ tục khôi phục MST cho 3.554 doanh nghiệp ở trạng thái 03, 06 hoàn thành nghĩa vụ để chính thức quay trở lại hoạt động sản xuất kinh doanh.

Chính nhờ việc bóc tách chuẩn xác này, tương quan giữa việc gia nhập và rời bỏ thị trường tự nhiên vẫn giữ ở mức khả quan. Tính riêng các doanh nghiệp và chi nhánh liên thông đăng ký kinh doanh, tỷ lệ số lượng thành lập mới so với số lượng hoàn tất chấm dứt hiệu lực MST hàng năm vẫn duy trì ở mức cao. 

Theo đó, năm 2024 đạt 6,0 lần; năm 2025 là 4,5 lần (mức giảm nhẹ của năm 2025 là do hoạt động chấm dứt để sáp nhập, sắp xếp lại theo địa bàn hành chính 02 cấp và thu gọn đơn vị bộ máy); và trong 8 tháng đầu năm 2026, tỷ lệ này đã lên mức 6,8 lần. (nếu tính trên tổng số hồ sơ phát sinh mới là 16,8 lần).

Chính vì vậy, để hỗ trợ người nộp thuế chủ động tháo gỡ dứt điểm “nút thắt” này, Thuế TP. Hà Nội đang triển khai quyết liệt Chiến dịch làm sạch MST với những hướng dẫn cụ thể, chi tiết giúp doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ một cách minh bạch, an toàn. 

Để hỗ trợ các doanh nghiệp ở trạng thái 03, Thuế TP. Hà Nội đã đưa ra hướng dẫn, quy trình xử lý chi tiết. Qua đó, giúp người nộp thuế chủ động xác định trạng thái của MST và thực hiện các thủ tục cần thiết

Trong khi đó, trạng thái 06 liên quan đến trường hợp người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký với cơ quan thuế. Đây là trạng thái dễ phát sinh khi doanh nghiệp chuyển địa điểm nhưng không cập nhật thông tin, thuê địa điểm ngắn hạn, thay đổi người quản lý hoặc đơn giản là bỏ địa chỉ cũ mà không thực hiện đầy đủ thủ tục. 

Đối với doanh nghiệp Trạng thái 06 bước tiên quyết bắt buộc là phải làm việc với cơ quan Thuế để xử lý tình trạng địa chỉ trước khi làm thủ tục giải thể hoặc khôi phục MST. 

Đặc biệt, nhiều chủ doanh nghiệp nghĩ rằng không phát sinh doanh thu, thì không cần kê khai thuế. Đến khi làm thủ tục giải thể mới phát hiện còn thiếu rất nhiều kỳ khai thuế, báo cáo tài chính, đồng thời phát sinh tiền phạt và tiền chậm nộp. Chính điều đó khiến doanh nghiệp rơi vào vòng luẩn quẩn: Muốn giải thể, nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế. 

Còn muốn hoàn thành nghĩa vụ thuế thì lại không còn đủ hồ sơ và nguồn lực. Để tháo gỡ điểm nghẽn này cơ quan Thuế đã kịp thời nhiều văn bản hướng dẫn. Có thể thấy đây không phải là việc tạo thêm nghĩa vụ mới cho doanh nghiệp mà là hướng tới tổ chức rà soát, phân loại và xử lý dữ liệu một cách chính xác hơn. 

Có thể thấy, điều quan trọng nhất của Chiến dịch là không phải xử phạt mà làm sạch dữ liệu, loại bỏ các mã số thuế treo, ngăn chặn việc lợi dụng pháp nhân để mua bán hóa đơn và phản ánh đúng bức tranh doanh nghiệp đang hoạt động trên thực tế.

Tuy nhiên có thể khẳng định, Chiến dịch “Làm sạch MST - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” của ngành Thuế là chủ trương cần thiết. Không chỉ giúp chuẩn hóa dữ liệu người nộp thuế, chiến dịch còn góp phần xử lý các tồn tại kéo dài, tạo điều kiện để doanh nghiệp hoàn tất các thủ tục còn dang dở, đồng thời nâng cao tính minh bạch và kỷ cương trong môi trường kinh doanh.

Đây cũng là thời điểm để mỗi doanh nghiệp chủ động rà soát lại toàn bộ tình trạng pháp lý của mình, từ địa chỉ đăng ký kinh doanh, tình trạng hoạt động, nghĩa vụ thuế đến hồ sơ giải thể hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế, nhằm hạn chế những rủi ro phát sinh trong quá trình hoạt động. 

Hiện nay, ngành Thuế đang tổng hợp đầy đủ các khó khăn này và đang đề xuất các giải pháp tháo gỡ lên các cấp có thẩm quyền. 

Hy vọng rằng, với các cơ chế tháo gỡ này, doanh nghiệp có thể hoàn tất các thủ tục một cách nhanh nhất để yên tâm đóng cửa MST cũ, mở doanh nghiệp mới hoặc tự tin quay lại hoạt động sản xuất kinh doanh với tình trạng pháp lý hoàn toàn minh bạch, chính thức.