Đưa chi phí y tế, giáo dục vào thu nhập tính giảm trừ thuế TNCN

Đề xuất đưa chi phí y tế, giáo dục được giảm trừ vào thu nhập trước khi tính thuế.

Mức giảm trừ cụ thể do Chính phủ quy định

Luật Thuế TNCN hiện hành đã quy định về giảm trừ cho bản thân người nộp thuế, người phụ thuộc mà người nộp thuế phải nuôi dưỡng; đồng thời Luật cũng quy định không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN các khoản đóng góp bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp đối với một số ngành, nghề phải tham gia bảo hiểm bắt buộc, các khoản trợ cấp, phụ cấp đặc thù, các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo... Số còn lại mới là thu nhập làm căn cứ tính thuế TNCN.

Tuy nhiên, thời gian qua, có ý kiến cho rằng cần nghiên cứu cho phép người nộp thuế được trừ một số khoản chi trong năm ở mức độ phù hợp như chi phí về y tế, giáo dục trước khi tính thuế, nhằm tạo điều kiện cho người nộp thuế tiết giảm được một phần chi phí cho các hoạt động này.

Theo đó, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung các khoản giảm trừ đặc thù khác bên cạnh các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo đã được quy định trước khi tính thuế cho cá nhân người nộp thuế.

Cụ thể, tại Khoản 2 Điều 10 dự thảo Luật Thuế TNCN sửa đổi quy định, cá nhân cư trú được giảm trừ vào thu nhập trước khi tính thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công các khoản bao gồm: đóng góp từ thiện, nhân đạo tại các tổ chức, cơ sở và quỹ quy định được Nhà nước cho phép thành lập hoặc công nhận và hoạt động vì mục đích từ thiện, nhân đạo, khuyến học, không vì mục tiêu lợi nhuận.

Đặc biệt, dự thảo Luật cũng đề xuất các khoản chi cho y tế, giáo dục đào tạo của người nộp thuế, người phụ thuộc được giảm trừ vào thu nhập trước khi tính thuế theo mức do Chính phủ quy định. Tuy nhiên, các khoản chi này phải đáp ứng điều kiện về hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật và không được chi trả từ các nguồn khác.

Chính phủ quy định mức giảm trừ gia cảnh tại khoản này phù hợp với tình hình kinh tế xã hội trong từng thời kỳ. Việc xác định mức giảm trừ gia cảnh với người phụ thuộc thực hiện theo nguyên tắc mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ 1 lần vào 1 người nộp thuế.

Liên quan đến nội dung này, Bộ Tài chính cũng dẫn kinh nghiệm của các nước. Trong đó, có quốc gia cho phép giảm trừ các khoản đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế...; trong khi có nước lại cho phép giảm trừ chi phí giáo dục của con; thậm chí có quốc gia cho phép giảm trừ đối với các khoản lãi tiền vay mua nhà trả góp…

Hầu hết các nước đều xác định mức giảm trừ bản thân người nộp thuế tương đương từ 0,5 - 1,5 lần thu nhập bình quân đầu người. Nếu tính thêm giảm trừ cho người phụ thuộc, thì mức giảm trừ gia cảnh khoảng từ 1 - 2 lần thu nhập bình quân đầu người.

Cơ quan soạn thảo khẳng định, việc thực hiện chính sách thuế TNCN có vai trò rất quan trọng để triển khai chính sách phân phối lại thu nhập, đảm bảo công bằng xã hội.

Áp dụng thống nhất, không phân biệt địa bàn

Cùng với các đề xuất liên quan đến các khoản giảm trừ trước khi tính thuế TNCN, cũng có ý kiến đề nghị, quy định mức giảm trừ gia cảnh theo mức lương tối thiểu vùng. Mức giảm trừ gia cảnh ở các đô thị, thành phố lớn cần phải cao hơn khu vực nông thôn, miền núi do chi phí đắt đỏ hơn.

Mức giảm trừ gia cảnh được áp dụng thống nhất cho tất cả người nộp thuế. Ảnh: TNga.

Tuy nhiên, theo Bộ Tài chính, mức giảm trừ gia cảnh cho người nộp thuế, người phụ thuộc là mức cụ thể, theo mặt bằng chung của xã hội, không phân biệt người có thu nhập cao hay thấp, với nhu cầu tiêu dùng khác nhau và sống ở các địa bàn khác nhau.

Hiện hành, việc điều chỉnh nâng mức giảm trừ gia cảnh của thuế TNCN đã góp phần giảm bớt nghĩa vụ cho người nộp thuế, số thuế phải nộp sẽ được giảm cho mọi đối tượng đang nộp thuế TNCN.

Thực tế, các cá nhân làm việc tại các địa bàn khó khăn, Luật Thuế TNCN đã quy định không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN các khoản trợ cấp khu vực, trợ cấp thu hút, trợ cấp chuyển vùng... để hỗ trợ người lao động cũng như thu hút cá nhân làm việc tại đây.

Đối với cá nhân có khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn, bệnh hiểm nghèo, pháp luật về thuế TNCN có quy định giảm thuế cho các trường hợp này.

Ngay cả các nước phát triển và đang phát triển cũng chỉ quy định mức giảm trừ gia cảnh chung, áp dụng thống nhất, không phân biệt theo địa bàn và các bộ phận dân cư.

Việc bổ sung các khoản giảm trừ có tính đến hoàn cảnh thực tế, như chi phí khám chữa bệnh, học phí của Bộ Tài chính nhận được sự đồng thuận và đánh giá cao của người dân, bởi giúp giảm gánh nặng đáng kể và phản ánh đúng khả năng chi trả thực tế của người dân.

Theo ông Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Tư vấn và kế toán thuế Trọng Tín, các khoản giảm trừ nên có phạm vi áp dụng hợp lý. Với chi phí giáo dục, chỉ nên áp dụng giảm trừ cho người nộp thuế và con cái – những người họ trực tiếp có trách nhiệm chi trả. Đồng thời, chỉ nên giới hạn ở các bậc học theo hệ thống giáo dục như mầm non, phổ thông, đại học. Không nên mở rộng sang các chương trình cao học hay đào tạo đặc thù khác.

Riêng đối với khoản chi cho y tế, nếu đã được bảo hiểm y tế của Nhà nước, hoặc bảo hiểm thương mại chi trả, thì không nên tính vào chi phí được giảm trừ.