 |
| Xuất khẩu cà phê dự báo sẽ tăng trưởng mạnh trong những tháng cuối năm 2026. Ảnh: Thanh Nguyễn |
Cơ hội từ nhu cầu Robusta và EUDR
Theo Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (Vicofa), trong 8 tháng năm 2026, xuất khẩu cà phê của Việt Nam đạt gần 1,7 triệu tấn, trị giá hơn 6 tỷ USD, tăng hơn 10% về lượng, nhưng giảm 11,2% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025 do giá xuất khẩu giảm.
EU và Hoa Kỳ tiếp tục là những thị trường xuất khẩu chủ lực của cà phê Việt Nam. Trong khi đó, một số thị trường tại châu Á, đặc biệt là Trung Quốc, đang mở ra cực tăng trưởng mới cho ngành hàng.
Vicofa nhận định, xu hướng giá cà phê có thể tăng trong thời gian tới do tác động của nhiều yếu tố.
Biến đổi khí hậu với lượng mưa nhiều đang làm chậm thời gian thu hoạch tại Brazil. Trong khi đó, dự báo hiện tượng El Nino, nắng nóng, khô hạn sẽ diễn ra tại châu Á vào cuối năm 2026 và năm 2027, có thể tác động đến sản lượng và nguồn cung cà phê. Bên cạnh đó, lượng tồn kho thấp cũng là yếu tố hỗ trợ xu hướng giá.
Đáng chú ý, EUDR (quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu) sẽ chính thức áp dụng từ ngày 30/12/2026, trừ các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Các nhà nhập khẩu đã tập trung mua cà phê với giá cao hơn khi đáp ứng chứng nhận về EUDR đối với các hợp đồng ký từ tháng 10/2026.
Theo Vicofa, đây là cơ hội để cà phê Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu, nhất là cà phê nhân đáp ứng các tiêu chí của EUDR trong bối cảnh mức độ đáp ứng của một số nước sản xuất khác chưa cao.
Hiện khoảng 30% diện tích cà phê của Việt Nam đã có các chứng chỉ sản xuất bền vững, tạo nền tảng quan trọng để đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường nhập khẩu.
Vicofa cho rằng tăng trưởng xuất khẩu trong thời gian tới phụ thuộc đáng kể vào khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn bền vững, đặc biệt là EUDR, cùng với đẩy mạnh chế biến sâu và nâng cao chất lượng sản phẩm.
Đón đầu niên vụ mới
Vicofa nhận định xuất khẩu cà phê Việt Nam những tháng cuối năm 2026 sẽ tiếp tục tích cực, với khối lượng cả năm tăng khoảng 8-10% so với năm 2025, nhờ nguồn cung cải thiện khi vụ thu hoạch mới bắt đầu từ cuối tháng 11/2026.
Trước đó, ngành cà phê Việt Nam khép lại niên vụ 2024-2025 với sản lượng hơn 1,7 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu đạt kỷ lục 8,4 tỷ USD.
Chuẩn bị bước vào niên vụ 2026-2027, Vicofa đề xuất giải pháp cần tập trung đẩy mạnh xuất khẩu cà phê nhân đáp ứng tiêu chí EUDR, đồng thời tăng xuất khẩu cà phê chế biến sâu như cà phê rang xay, hòa tan và phối trộn có giá trị cao để bù một phần kim ngạch giảm do giá cà phê nhân giảm.
Hiệp hội cũng đề xuất phát triển các dòng sản phẩm cà phê đặc sản (specialty coffee), cà phê hữu cơ (organic) nhằm đáp ứng nhu cầu của phân khúc cao cấp tại châu Âu.
Cùng với đó, cần củng cố liên kết giữa người sản xuất và nhà xuất khẩu để ổn định nguồn hàng. Theo Vicofa, trong bối cảnh cà phê Brazil thu hái chậm lại, sản lượng Indonesia giảm và nhu cầu Robusta tăng, đây sẽ là cơ hội để cà phê Việt Nam đón đầu niên vụ 2026-2027, bắt đầu thu hoạch từ tháng 10 tới.
Về thị trường, Vicofa kiến nghị tiếp tục đẩy mạnh Chương trình Xúc tiến thương mại quốc gia tại các thị trường tiềm năng như Trung Quốc, Nga, Hàn Quốc và Algeria, đồng thời xúc tiến tại nhóm thị trường cà phê đặc sản, hữu cơ ở Bắc Âu.
Hiệp hội cũng đề nghị hỗ trợ doanh nghiệp kết nối với các chuỗi bán lẻ lớn tại châu Á và châu Âu để mở rộng đầu ra cho các sản phẩm cà phê chế biến.
Một vấn đề khác được Vicofa lưu ý là tín dụng. Thời gian gần đây, các ngân hàng có xu hướng tăng lãi suất tín dụng trở lại ở mức xấp xỉ 2 con số. Trong khi đó, lợi nhuận trên doanh thu của ngành cà phê rất thấp, chỉ dao động từ 1-2%. Vì vậy, Hiệp hội kiến nghị có chính sách ưu đãi lãi suất tín dụng cho các doanh nghiệp kinh doanh, xuất khẩu cà phê.
Để thích ứng với EUDR, Vicofa đề xuất phối hợp giữa các ban, ngành, địa phương và Hiệp hội trong cung cấp thông tin, chỉ dẫn thị trường kịp thời cho ngành hàng. Đặc biệt, cần triển khai hành động thích ứng EUDR quốc gia như số hóa dữ liệu, vẽ bản đồ tọa độ (polygon) cho từng hộ nông dân để chứng minh cà phê không được trồng trên đất phá rừng sau tháng 12/2020.
