Đề xuất quy định cụ thể 9 biện pháp nghiệp vụ cốt lõi liên quan đến kiểm soát hải quan

Công chức Hải quan cửa khẩu quốc tế Cha Lo (Chi cục Hải quan khu vực IX) tuần tra, kiểm soát ở khu vực cửa khẩu. Ảnh: Thái Bình.

Rà soát 9 văn bản quy phạm

Quá trình triển khai “bộ tứ trụ cột” của Bộ Chính trị (gồm 4 Nghị quyết là Nghị quyết 57, Nghị quyết 59, Nghị quyết 66 và Nghị quyết 68), Chi cục Điều tra chống buôn lậu luôn xác định việc rà soát và xây dựng văn bản quy phạm pháp luật là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu và đã đạt được một số kết quả rất đáng ghi nhận.

Cụ thể, để tháo gỡ các "điểm nghẽn" do quy định của pháp luật, Chi cục Điều tra chống buôn lậu đã chủ động tiến hành rà soát đối với 9 văn bản quy phạm pháp luật do Cục Điều tra chống buôn lậu trước đây chủ trì tham mưu, bao gồm: 3 Nghị định, 1 quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 4 Thông tư của Bộ trưởng Bộ Tài chính, 1 Thông tư liên tịch.

Qua đó, Chi cục Điều tra chống buôn lậu đã đề xuất sửa đổi, bổ sung về tên gọi, chức danh đối với 4 văn bản quy phạm pháp luật (1 Nghị định, 1 quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 1 Thông tư của Bộ trưởng Bộ Tài chính, 1 Thông tư liên tịch); sửa đổi, bổ sung về nội dung đối với 5 văn bản quy phạm pháp luật (2 Nghị định, 3 Thông tư của Bộ trưởng Bộ Tài chính).

Về hoàn thiện pháp luật liên quan đến thực hiện thẩm quyền của cơ quan Hải quan, Chi cục đã tham mưu Cục Hải quan, Bộ Tài chính tham gia ý kiến đối với Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự.

Các nội dung tham gia ý kiến đều được Viện Kiểm sát nhân dân tối cao tiếp thu, giữ nguyên về thẩm quyền điều tra hình sự của cơ quan Hải quan đối với 3 tội danh.

Đó là Điều 188 (tội buôn lậu); Điều 189 (tội vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới); Điều 190 (tội sản xuất, buôn bán hàng cấm). Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự chỉ sửa đổi về tên gọi, chức danh, đảm bảo phù hợp với tổ chức bộ máy mới của cơ quan Hải quan sau sắp xếp.

Đáng chú ý, các quy định liên quan đến nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của cấp trưởng, cấp phó, cán bộ điều tra của ngành Hải quan khi được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra vẫn được giữ nguyên theo quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự trước đây.

Hiện, Chi cục Điều tra chống buôn lậu đang chủ trì xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 01/2015/NĐ-CP ngày 02/01/2015 và Nghị định số 12/2018/NĐ-CP ngày 23/1/2018 của Chính phủ quy định chi tiết phạm vi địa bàn hoạt động hải quan; trách nhiệm phối hợp trong phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới để đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về hải quan trong địa bàn hoạt động hải quan trong tình hình mới và thống nhất với quy định pháp luật có liên quan.

Do tác động của việc sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính cấp xã, sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, bỏ đơn vị hành chính cấp huyện nên tên gọi các tỉnh, huyện, xã bị thay đổi, Chi cục Điều tra chống buôn lậu đã tham mưu Cục Hải quan chỉ đạo hải quan địa phương rà soát, sửa đổi phạm vi địa bàn hoạt động hải quan tại khu vực cửa khẩu đường bộ, đảm bảo quy định rõ cửa khẩu biên giới phải có ranh giới phạm vi rõ ràng, không quy định chung chung (toàn bộ xã biên giới)...

Thẩm quyền điều tra hình sự của cơ quan Hải quan được giữ nguyên khi sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng hình sự. Ảnh: T.Bình.

Đề xuất bổ sung quy định về các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát hải quan

Song song đó, Chi cục Điều tra chống buôn lậu đã nghiên cứu, đánh giá tính thực tiễn cũng như yêu cầu thiết yếu đảm bảo sự phù hợp đúng theo tinh thần Nghị quyết 66-NQ/TW.

Từ đó, đề xuất Cục Hải quan báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, sửa đổi, bổ sung Luật Hải quan theo hướng bổ sung các quy định về các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát hải quan.

Cụ thể, kiến nghị quy định bổ sung Điều 89a vào Luật Hải quan quy định cụ thể 9 biện pháp nghiệp vụ cốt lõi, gồm: vận động quần chúng; tuần tra hải quan; điều tra, nghiên cứu nắm tình hình; sưu tra; thu thập, xử lý thông tin; Xây dựng cơ sở bí mật; trinh sát ngoại tuyến; trinh sát kỹ thuật; đấu tranh chuyên án.

Đây cũng là căn cứ pháp lý về công tác số hoá thông tin, hồ sơ nghiệp vụ kiểm soát hải quan khi kiến nghị quy định tại khoản 2 Điều 89a “hồ sơ, thông tin nghiệp vụ kiểm soát hải quan được quản trị điện tử”, đúng theo tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Cùng với đó, Chi cục Điều tra chống buôn lậu đã phối hợp rà soát, chủ trì tham mưu cho Cục Hải quan, Bộ Tài chính hoặc phối hợp tham gia ý kiến xây dựng rất nhiều văn bản quy phạm phạm pháp luật do các đơn vị thuộc Cục Hải quan, Bộ Tài chính, các bộ, ngành khác chủ trì rà soát, xây dựng.

Đề xuất, kiến nghị sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Thông tư số 75/2024/TT-BCA ngày 15/11/2024 của Bộ Công an quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ để giải quyết các vướng mắc phát sinh trên thực tế liên quan đến công tác huấn luyện chó nghiệp vụ của lực lượng kiểm soát hải quan.