 |
| Hàng hóa thông quan qua Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành. Ảnh minh hoạ có sự hỗ trợ bởi AI. |
Theo Chi cục Hải quan khu vực VII, số hóa hồ sơ, chứng từ đang là một trong những giải pháp quan trọng để đổi mới phương thức quản lý. Từ chỗ xử lý chủ yếu trên hồ sơ giấy và các tệp đính kèm, hoạt động nghiệp vụ từng bước chuyển sang khai thác dữ liệu điện tử được chuẩn hóa, tạo nền tảng cho việc thực hiện thủ tục theo phương thức phi giấy tờ.
Với phương thức mới, doanh nghiệp có thể thực hiện thủ tục trực tuyến 24/7, từ xa, thay vì phải trực tiếp đến cơ quan Hải quan. Hồ sơ được gửi dưới dạng dữ liệu điện tử, giảm bớt các bước quét, đính kèm chứng từ giấy như trước đây, qua đó rút ngắn khâu xử lý và trao đổi thông tin.
Đáng chú ý, việc số hóa không chỉ diễn ra trong nội bộ ngành Hải quan. Hệ thống đang được kết nối với hệ thống của các bộ, ngành để trao đổi dữ liệu điện tử trực tiếp, hạn chế khâu trung gian. Việc trao đổi C/O điện tử giữa các nước ASEAN cũng được triển khai, từng bước mở rộng kết nối dữ liệu ra phạm vi xuyên biên giới.
Khi hồ sơ được chuyển thành dữ liệu điện tử, doanh nghiệp có thể chủ động thực hiện thủ tục từ xa, trong khi thông tin giữa cơ quan Hải quan và các bộ, ngành được trao đổi nhanh hơn, thống nhất hơn. Đây cũng là cơ sở để cơ quan quản lý chuyển dần từ xử lý từng bộ hồ sơ sang khai thác, đối chiếu và quản lý trên nền dữ liệu.
Cùng với số hóa hồ sơ, Chi cục Hải quan khu vực VII tiếp tục đẩy mạnh hải quan điện tử, dịch vụ công trực tuyến và ứng dụng công nghệ trong quản lý, giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu, phương tiện vận tải và người xuất nhập cảnh.
Tại các cửa khẩu và địa điểm làm thủ tục, các đơn vị trực thuộc được Chi cục yêu cầu vừa tăng cường ứng dụng công nghệ, vừa bảo đảm kiểm soát hàng hóa, phương tiện và người qua khu vực biên giới theo quy định.
Cụ thể, Chi cục tiếp tục nghiên cứu, phát triển tính năng mới cho Chatbot; hoàn thiện Chatbot nội bộ; triển khai văn bản đến các đơn vị thực hiện rà soát, tổng hợp; triển khai thử nghiệm và tổng hợp đánh giá, hoàn thiện phần mềm quản lý soi chiếu hàng hoá xuất nhập khẩu; liên tục rà soát, đánh giá thực trạng hạ tầng, nền tảng, phần mềm và trang thiết bị đầu cuối trên môi trường số; xử lý các tờ khai chưa xác nhận qua khu vực giám sát; rà soát điều kiện đối với địa điểm kinh doanh hàng miễn thuế và xác định nhu cầu trang bị máy soi hành lý di động.
Như vậy, ứng dụng công nghệ tại Chi cục Hải quan khu vực VII đang được mở rộng từ khâu khai báo sang cả quản lý phương tiện, giám sát hàng hóa và kiểm soát tại các địa điểm làm thủ tục. Mục tiêu không chỉ là giảm hồ sơ giấy, mà quan trọng hơn là hình thành một quy trình xử lý ngày càng dựa trên dữ liệu, liên thông và thuận tiện hơn cho doanh nghiệp.
 |
| Hoạt động nghiệp vụ tại Chi cục Hải quan khu vực VII. Ảnh: HQKV7 |
Đáng chú ý, hoạt động xuất nhập khẩu qua địa bàn Chi cục Hải quan khu vực VII tiếp tục ghi nhận chuyển biến tích cực. Lũy kế từ ngày 1/1 đến 31/8/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 2,525 tỷ USD, tăng 54% so với cùng kỳ năm 2025.
Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 1,607 tỷ USD, tăng 83% so với cùng kỳ năm 2025; kim ngạch nhập khẩu đạt 918,38 triệu USD, tăng 21% so với cùng kỳ năm 2025. Xét theo cơ cấu, kim ngạch xuất nhập khẩu có thuế đạt 833,65 triệu USD, tăng 16%, trong khi kim ngạch không có thuế đạt 1,692 tỷ USD, tăng tới 85% so với cùng kỳ năm 2025.
Quy mô giao thương tăng nhanh đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý. Bên cạnh theo dõi hàng hóa nhập khẩu thuộc danh mục miễn thuế, quản lý trị giá hải quan và rà soát, xử lý các tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ, Chi cục Hải quan khu vực VII tiếp tục chú trọng chuẩn hóa dữ liệu phục vụ nghiệp vụ.
Trong đó, những vướng mắc phát sinh trong phân loại mã HS được tổng hợp để làm cơ sở nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào phân loại hàng hóa. Cách làm này vừa giúp tích lũy nguồn dữ liệu nghiệp vụ, vừa từng bước hỗ trợ công chức hải quan trong quá trình xử lý và đưa ra kết quả phân loại.
Khi hồ sơ, chứng từ và thông tin nghiệp vụ được số hóa, chuẩn hóa và kết nối, phương thức quản lý cũng từng bước chuyển từ xử lý hồ sơ sang khai thác dữ liệu. Đây là cơ sở để cơ quan Hải quan nâng cao khả năng xử lý thông tin, đồng thời giảm yêu cầu doanh nghiệp phải cung cấp lại những dữ liệu đã có trên hệ thống.
Cùng với ứng dụng công nghệ, Chi cục tiếp tục duy trì trao đổi với doanh nghiệp, kịp thời hướng dẫn, giải đáp và xử lý những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục.
Theo Chi cục Hải quan khu vực VII, số hóa hồ sơ, kết nối hệ thống và trao đổi dữ liệu điện tử đang được triển khai song song với các nhiệm vụ nghiệp vụ tại các đơn vị trực thuộc. Qua đó, từng bước hình thành phương thức quản lý dựa trên dữ liệu, gắn với thủ tục trực tuyến và yêu cầu tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu đang ngày càng gia tăng trên địa bàn.
